Το ηφαίστειο, γνωστό ως «Στόμα της Κόλασης» από τη λίμνη λάβας που βρίσκεται μέσα στον κρατήρα Σαντιάγο, επισκέπτονται κάθε μήνα χιλιάδες τουρίστες ενώ περίπου δύο εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε κοντινή απόσταση από αυτό.

Μελέτη από ερευνητές του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Geophysical Research Letters, αποκαλύπτει ότι το υπόγειο σύστημα του ηφαιστείου είναι πιο περίπλοκο από όσο θεωρούνταν μέχρι σήμερα και μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη εκτίμηση των κινδύνων για τους κατοίκους της περιοχής.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν δορυφορικές εικόνες ραντάρ του ευρωπαϊκού δορυφόρου Sentinel-1, οι οποίες λαμβάνονταν περίπου κάθε 12 ημέρες επί έξι χρόνια, από το 2018 έως το 2024. Στόχος τους ήταν να καταγράψουν τις ανεπαίσθητες μεταβολές στο ύψος της επιφάνειας του ηφαιστείου, οι οποίες μπορούν να αποκαλύψουν τις κινήσεις του μάγματος στο υπέδαφος, αναφέρει το Earth.com.

Οι κινήσεις του μάγματος

Από το 2018 έως τα μέσα του 2022, οι μετρήσεις έδειξαν ότι το έδαφος πάνω από την κεντρική δεξαμενή μάγματος, βόρεια του κρατήρα Σαντιάγο, υποχώρησε κατά περίπου τρία εκατοστά. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η υποχώρηση αυτή υποδηλώνει ότι μέρος του μάγματος απομακρύνθηκε από τη δεξαμενή. Ωστόσο, από τα μέσα του 2022 έως το 2024, η περιοχή άρχισε να ανυψώνεται ξανά, γεγονός που ερμηνεύεται ως πιθανή επαναπλήρωση της δεξαμενής με μάγμα.

Γέλοουστοουν: Τι θα συμβεί αν ξυπνήσει το υπερηφαίστειο

Την ίδια περίοδο, όμως, η επιφάνεια γύρω από τον ενεργό κρατήρα Σαντιάγο συνέχισε να υποχωρεί, ανεξάρτητα από τις μεταβολές στην κεντρική δεξαμενή. Αυτό οδήγησε τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι υπάρχει και δεύτερη, πιο ρηχή δεξαμενή μάγματος, σε βάθος περίπου 200 μέτρων.

«Οταν το έδαφος υποχωρεί, αυτό πιθανότατα σημαίνει ότι το μάγμα απομακρύνεται από το ηφαίστειο. Αντίθετα, όταν αρχίζει να ανυψώνεται, ενδέχεται να εισέρχεται νέο μάγμα», εξηγεί η γεωεπιστήμονας Λίζι Τζόνσον, επικεφαλής της μελέτης.

Παρότι το Μασάγια δεν έχει προκαλέσει μεγάλη ροή λάβας από το 1772, παραμένει ιδιαίτερα δραστήριο. Εκλύει συνεχώς μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του θείου, οι οποίες μπορούν να φτάσουν σε επικίνδυνες συγκεντρώσεις, προκαλώντας προβλήματα υγείας και όξινη βροχή. Επιπλέον, κατά τις τελευταίες πέντε δεκαετίες έχουν σημειωθεί αρκετές εκρήξεις, αν και οι τραυματισμοί ήταν ευτυχώς ελάχιστοι.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι τα νέα ευρήματα δεν υποδηλώνουν άμεσο κίνδυνο έκρηξης. Ωστόσο, υπογραμμίζουν την ανάγκη συστηματικής παρακολούθησης του ηφαιστείου, καθώς η κατανόηση των κινήσεων του μάγματος είναι καθοριστική για την έγκαιρη αναγνώριση πιθανών απειλών.

Η συνέχιση των δορυφορικών μετρήσεων και η ανάπτυξη λεπτομερέστερων μοντέλων αναμένεται να βελτιώσουν την εκτίμηση των ηφαιστειακών κινδύνων, όχι μόνο στο Μασάγια αλλά και σε άλλα ενεργά ηφαίστεια που φιλοξενούν λίμνες λάβας.