Στο e-report.net παρεχουμε Ειδήσεις και σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας

Εμείς και οι συνεργάτες μας αποθηκεύουμε ή/και έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες σε μια συσκευή, όπως cookies και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως μοναδικά αναγνωριστικά και τυπικές πληροφορίες που αποστέλλονται από μια συσκευή για εξατομικευμένες διαφημίσεις και περιεχόμενο, μέτρηση διαφημίσεων και περιεχομένου, καθώς και απόψεις του κοινού για την ανάπτυξη και βελτίωση προϊόντων.

Με την άδειά σας, εμείς και οι συνεργάτες μας ενδέχεται να χρησιμοποιήσουμε ακριβή δεδομένα γεωγραφικής τοποθεσίας και ταυτοποίησης μέσω σάρωσης συσκευών. Μπορείτε να κάνετε κλικ για να συναινέσετε στην επεξεργασία από εμάς και τους συνεργάτες μας όπως περιγράφεται παραπάνω. Εναλλακτικά, μπορείτε να αποκτήσετε πρόσβαση σε πιο λεπτομερείς πληροφορίες και να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας πριν συναινέσετε ή να αρνηθείτε να συναινέσετε. Λάβετε υπόψη ότι κάποια επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων ενδέχεται να μην απαιτεί τη συγκατάθεσή σας, αλλά έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε αυτήν την επεξεργασία. Οι προτιμήσεις σας θα ισχύουν μόνο για αυτόν τον ιστότοπο. Μπορείτε πάντα να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας επιστρέφοντας σε αυτόν τον ιστότοπο ή επισκεπτόμενοι την πολιτική απορρήτου μας.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας.Δες περισσότερα εδώ.
Κόσμος

«Ρομπότ δολοφόνοι»: Προς το 2028 χωρίς δεσμευτική συμφωνία

Οι διαπραγματεύσεις στον ΟΗΕ κατέληξαν σε έναν εύθραυστο συμβιβασμό για τα αυτόνομα οπλικά συστήματα. Περίπου 100 χώρες ζητούν δεσμευτικούς περιορισμούς, αλλά οι αντιρρήσεις μεγάλων στρατιωτικών δυνάμεων αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο η τεχνολογία να προηγηθεί της διεθνούς νομοθεσίας.

Ποιος θα παίρνει την τελική απόφαση για την εξόντωση ενός ανθρώπου στο πεδίο της μάχης; Ένας στρατιώτης ή ένας αλγόριθμος;

Το ερώτημα αυτό βρέθηκε στο επίκεντρο πέντε ημερών δύσκολων διαπραγματεύσεων στη Γενεύη, όπου τα κράτη που συμμετέχουν στη Σύμβαση του ΟΗΕ για Ορισμένα Συμβατικά Όπλα επιχείρησαν να συμφωνήσουν στους κανόνες που θα διέπουν τα λεγόμενα «ρομπότ δολοφόνους», δηλαδή τα θανατηφόρα αυτόνομα οπλικά συστήματα.

Η κατάληξη των συνομιλιών, τα ξημερώματα του Σαββάτου 21 Νοεμβρίου, ήταν ένας συμβιβασμός: τα κράτη συμφώνησαν να συνεχίσουν την επεξεργασία ενός διεθνούς ρυθμιστικού εργαλείου μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, χωρίς όμως να αποφασίσουν ότι αυτό θα έχει υποχρεωτική νομική ισχύ.

Με άλλα λόγια, ο ΟΗΕ άνοιξε τον δρόμο για μελλοντικούς κανόνες, αλλά δεν απαγόρευσε τα αυτόνομα όπλα ούτε συμφώνησε σε δεσμευτική συνθήκη.

Πεντάγωνο: Ανοιχτό σήμερα 10:00–17:00 για το κοινό

Η συμφωνία στη Γενεύη και το μεγάλο αγκάθι

Η έβδομη Διάσκεψη Αναθεώρησης της Σύμβασης για Ορισμένα Συμβατικά Όπλα πραγματοποιήθηκε από τις 16 έως τις 20 Νοεμβρίου, με τη συμμετοχή κρατών που εκπροσωπούν διαφορετικές στρατιωτικές και τεχνολογικές δυνατότητες.

Ο πρόεδρος της διάσκεψης, Ελβετός πρέσβης Ζιλιέν Τενί, ανακοίνωσε ότι επιτεύχθηκε συμφωνία για την έναρξη εργασιών με αντικείμενο τη διαμόρφωση διεθνούς εργαλείου σχετικά με τα θανατηφόρα αυτόνομα οπλικά συστήματα.

Ο χρονικός ορίζοντας των δύο ετών οδηγεί στο 2028.

Ωστόσο, η συμφωνία δεν καθορίζει εάν το αποτέλεσμα θα είναι μια διεθνής συνθήκη με δεσμευτικές απαγορεύσεις ή ένα λιγότερο αυστηρό πλαίσιο αρχών και κατευθυντήριων γραμμών.

Αυτή η διαφορά αποτελεί την ουσία της αντιπαράθεσης.

Μια νομικά δεσμευτική συνθήκη θα μπορούσε να προβλέπει συγκεκριμένες απαγορεύσεις, υποχρεώσεις και περιορισμούς για τα κράτη που θα την αποδέχονταν. Αντίθετα, ένα μη δεσμευτικό κείμενο θα άφηνε μεγαλύτερο περιθώριο εθνικών επιλογών.

ΗΠΑ, Ρωσία και Ισραήλ απέναντι στους δεσμευτικούς περιορισμούς

Σύμφωνα με τις πληροφορίες από τις διαπραγματεύσεις, περίπου 100 χώρες υποστήριξαν την ανάγκη διαμόρφωσης νομικά δεσμευτικών κανόνων για τη χρήση αυτόνομων οπλικών συστημάτων.

Ωστόσο, σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις, μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και το Ισραήλ, αντιτάχθηκαν στην προώθηση δεσμευτικού πλαισίου με τη μορφή που ζητούσαν οι υποστηρικτές του.

Οι αντιρρήσεις αυτές επηρέασαν καθοριστικά το τελικό κείμενο, το οποίο δεν προδικάζει τη νομική φύση των μελλοντικών κανόνων.

Οι διαφωνίες ήταν τόσο έντονες, ώστε οι συνομιλίες ξεπέρασαν το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα και ολοκληρώθηκαν μετά τις 04:00 τα ξημερώματα στη Γενεύη, δηλαδή μετά τις 05:00 ώρα Ελλάδας.

Η ανάγκη συναίνεσης μεταξύ των 128 συμβαλλόμενων κρατών αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την υιοθέτηση αυστηρότερων αποφάσεων.

Το αποτέλεσμα είναι ότι, παρά τη διευρυμένη υποστήριξη υπέρ της ρύθμισης, η διεθνής κοινότητα δεν έχει ακόμη συμφωνήσει σε συγκεκριμένες απαγορεύσεις.

Τι είναι τα «ρομπότ δολοφόνοι» και πώς λειτουργούν;

Ο όρος «ρομπότ δολοφόνοι» χρησιμοποιείται για να περιγράψει οπλικά συστήματα που μπορούν, αφού ενεργοποιηθούν, να επιλέγουν και να προσβάλλουν στόχους με διαφορετικούς βαθμούς αυτονομίας.

Δεν πρόκειται απαραίτητα για ανθρωπόμορφα ρομπότ, όπως αυτά που παρουσιάζονται σε ταινίες επιστημονικής φαντασίας.

Μπορεί να είναι μη επανδρωμένα αεροσκάφη, χερσαία συστήματα, θαλάσσιες πλατφόρμες ή άλλα οπλικά μέσα που αξιοποιούν αισθητήρες, λογισμικό και αυτοματοποιημένες λειτουργίες.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ενισχύει ορισμένες από αυτές τις δυνατότητες, χωρίς όμως κάθε αυτόνομο οπλικό σύστημα να βασίζεται απαραίτητα σε τεχνητή νοημοσύνη.

Το κρίσιμο χαρακτηριστικό είναι ο βαθμός ανθρώπινης παρέμβασης κατά την επιλογή και την προσβολή ενός στόχου.

Άλλο είναι ένα σύστημα που εντοπίζει έναν πιθανό στόχο και ζητά ανθρώπινη έγκριση και άλλο ένα σύστημα που μπορεί να επιλέξει και να επιτεθεί χωρίς νέα ανθρώπινη εντολή.

Αυτή η διαφορά βρίσκεται στον πυρήνα της διεθνούς συζήτησης.

Ουκρανία και Μέση Ανατολή: Η τεχνολογία εξελίσσεται μέσα στον πόλεμο

Η συζήτηση για τα αυτόνομα όπλα δεν αφορά πλέον αποκλειστικά μελλοντικά σενάρια.

Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή έχουν αναδείξει την αυξανόμενη σημασία των μη επανδρωμένων συστημάτων, της αυτοματοποιημένης αναγνώρισης στόχων και των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Αντίστοιχες ανησυχίες έχουν διατυπωθεί και για τη χρήση προηγμένων στρατιωτικών τεχνολογιών στο Σουδάν.

Ωστόσο, δεν είναι όλα τα drones αυτόνομα όπλα. Πολλά λειτουργούν με άμεσο ανθρώπινο χειρισμό, ενώ άλλα διαθέτουν μόνο επιμέρους αυτοματοποιημένες δυνατότητες.

Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς η χρήση ενός μη επανδρωμένου αεροσκάφους δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι ένας αλγόριθμος αποφάσισε ανεξάρτητα την εξόντωση ανθρώπινου στόχου.

Παρά τις τεχνικές διαφορές, η κατεύθυνση της στρατιωτικής τεχνολογίας δημιουργεί ένα σοβαρό ζήτημα: όσο αυξάνεται η αυτονομία, τόσο πιο επιτακτική γίνεται η ανάγκη να προσδιοριστεί ποιος ελέγχει τη χρήση θανατηφόρας βίας.

Ποιος θα λογοδοτεί όταν ένα αυτόνομο όπλο σκοτώνει αμάχους;

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα αφορά τη νομική και επιχειρησιακή ευθύνη.

Εάν ένα αυτόνομο σύστημα επιτεθεί λανθασμένα σε αμάχους, ποιος θα θεωρηθεί υπεύθυνος;

Ο στρατιωτικός διοικητής που διέταξε την αποστολή; Ο χειριστής που ενεργοποίησε το σύστημα; Το κράτος που το χρησιμοποίησε; Ή οι υπεύθυνοι για τον σχεδιασμό και την ανάπτυξή του;

Η ύπαρξη αυτοματοποιημένων λειτουργιών δεν καταργεί τις υποχρεώσεις των κρατών και των εμπλεκόμενων προσώπων βάσει του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.

Ωστόσο, η πολυπλοκότητα των αλγορίθμων, οι περιορισμοί στην προβλεψιμότητα της συμπεριφοράς τους και η δυσκολία κατανόησης ορισμένων αποφάσεων μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στον έλεγχο και στην απόδοση ευθυνών.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αρχές της διάκρισης μεταξύ στρατιωτικών στόχων και αμάχων, της αναλογικότητας και της λήψης προφυλάξεων κατά τις επιθέσεις.

Οι αρχές αυτές εξακολουθούν να ισχύουν ανεξάρτητα από την τεχνολογία που χρησιμοποιείται.

Το ερώτημα είναι κατά πόσο μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά όταν η επιλογή στόχου πραγματοποιείται με περιορισμένη ανθρώπινη συμμετοχή.

Ο Γκουτέρες, ο Ερυθρός Σταυρός και οι προειδοποιήσεις

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού έχουν ζητήσει την υιοθέτηση ισχυρού, νομικά δεσμευτικού πλαισίου για τα αυτόνομα οπλικά συστήματα.

Ανάλογες εκκλήσεις έχουν διατυπωθεί από τον Πάπα και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Human Rights Watch έχει υποστηρίξει ότι απαιτούνται σαφείς απαγορεύσεις για ορισμένες κατηγορίες αυτόνομων όπλων και αυστηροί περιορισμοί για άλλες.

Οι υποστηρικτές αυτής της προσέγγισης θεωρούν ότι η ανθρώπινη κρίση πρέπει να παραμένει ουσιαστική στις αποφάσεις χρήσης θανατηφόρας βίας.

Παράλληλα, επισημαίνουν ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν ήδη διαρκέσει περισσότερο από μία δεκαετία, χωρίς να έχει προκύψει δεσμευτική διεθνής συμφωνία.

Από την άλλη πλευρά, κράτη που αντιτίθενται σε νέους δεσμευτικούς περιορισμούς δεν αποδέχονται ότι απαιτείται το συγκεκριμένο είδος νέου διεθνούς πλαισίου.

Η αντιπαράθεση αφορά τόσο την έκταση των απαγορεύσεων όσο και τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στην πράξη.

Το 2028 είναι ο επόμενος σταθμός – Όχι η ημερομηνία απαγόρευσης

Η απόφαση της Γενεύης επιτρέπει τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων και αποτρέπει την πλήρη κατάρρευση της διαδικασίας.

Δεν εγγυάται, όμως, ότι έως το 2028 θα έχει υπογραφεί συνθήκη ούτε ότι θα απαγορευθούν συγκεκριμένα οπλικά συστήματα.

Αυτό θα εξαρτηθεί από τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις και από τη στάση των κρατών, ιδιαίτερα εκείνων που διαθέτουν ισχυρές αμυντικές βιομηχανίες και προηγμένες στρατιωτικές τεχνολογίες.

Η διεθνής κοινότητα βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με μια δύσκολη πραγματικότητα: οι δυνατότητες των αυτόνομων όπλων εξελίσσονται ταχύτερα από την πρόοδο των διπλωματικών συμφωνιών.

Το κεντρικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: πόση εξουσία μπορεί να παραχωρηθεί σε μια μηχανή όταν η απόφασή της μπορεί να κοστίσει ανθρώπινες ζωές;

Η συμφωνία στον ΟΗΕ διατηρεί ανοιχτό τον δρόμο για διεθνείς κανόνες. Το εάν οι κανόνες αυτοί θα είναι αρκετά αυστηροί ώστε να περιορίσουν τους κινδύνους των αυτόνομων όπλων θα κριθεί στις διαπραγματεύσεις που ακολουθούν.

Tags
Back to top button