Την ώρα που η κλεψύδρα της ανάπαυλας των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Ιράν αδειάζει, με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Τράμπ να εξετάζει πολύ σοβαρά την επανάληψη των βομβαρδισμών κατά της εν λόγω χώρας, κρίνεται σκόπιμο να αναφερθούμε σε έναν από τους λιγότερο αναφερόμενους αλλά εξαιρετικά σημαντικά παράγοντα της συνεχιζόμενης κρίσης στον Περσικό Κόλπο, που είναι ο κίνδυνος για τα υποθαλάσσια καλώδια στο Στενό του Ορμούζ και την κοντινή Ερυθρά Θάλασσα.
Σχετικό άρθρο επισημαίνει τα ακόλουθα:
O υποθαλάσσιος ασσύμετρος πόλεμος του Ιράν
Μπορεί το Ιράν να διαταράξει τις παγκόσμιες επικοινωνίες και τις οικονομικές αλληλεπιδράσεις μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων;
Τα τελευταία χρόνια, τα υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνίας θεωρούνται όλο και περισσότερο πιθανοί στρατιωτικοί στόχοι στον σύγχρονο υβριδικό πόλεμο και τον πόλεμο της γκρίζας ζώνης λόγω του κρίσιμου ρόλου τους ως η ραχοκοκαλιά της παγκόσμιας επικοινωνίας και των οικονομικών.
Άλλωστε, μεταφέρουν πάνω από το 99% όλης της διεθνούς ψηφιακής κίνησης και διευκολύνουν τρισεκατομμύρια δολάρια σε καθημερινές οικονομικές συναλλαγές, καθιστώντας τα στρατηγικά ζωτικά περιουσιακά στοιχεία.
Μελέτες δείχνουν ότι 10 τρισεκατομμύρια δολάρια σε καθημερινές οικονομικές συναλλαγές ταξιδεύουν παγκοσμίως σε 1,5 εκατομμύρια χιλιόμετρα υποθαλάσσιων καλωδίων.
Αυτά τα καλώδια λέγεται ότι είναι οι αρτηρίες που συνδέουν τα έθνη-κράτη και τους λαούς τους σε σχεδόν κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένου του εμπορίου, της ψυχαγωγίας και των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων.
Στην πραγματικότητα, οι παγκόσμιες επικοινωνίες μέσω δορυφόρων είναι μικροσκοπικές σε σύγκριση με τις υπερωκεάνιες.
Ιστορικός θρίαμβος με την εκτόξευση των πρώτων Ελληνικών θερμικών δορυφόρων (βίντεο)
Τα υποθαλάσσια καλώδια παγκοσμίως
Ιδιωτικές εταιρείες και κοινοπραξίες κατέχουν και λειτουργούν ένα δίκτυο με πάνω από 500 εμπορικά υποθαλάσσια καλώδια τηλεπικοινωνιών που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του παγκόσμιου διαδικτύου.
Συνήθως με πάχος μεταξύ δύο και επτά ιντσών, με διάρκεια ζωής περίπου 25 ετών, αυτά τα καλώδια τοποθετούνται από αργά κινούμενα πλοία. Τυλιγμένα σε ατσάλινη θωράκιση, μόνωση και πλαστική επίστρωση, περιέχουν νήματα οπτικών ινών ικανά να μεταδίδουν δεδομένα με ταχύτητα 180.000 μιλίων ανά δευτερόλεπτο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ολόκληρο το παγκόσμιο δίκτυο καλωδίων που αποτελείται από περισσότερα από 600 ενεργά ή σχεδιαζόμενα υποβρύχια καλώδια που διασχίζουν τους ωκεανούς του κόσμου έχει μήκος μεγαλύτερο από μισό εκατομμύριο μίλια, αρκετό για να φτάσει από τη Γη στη Σελήνη περισσότερες από τρεις φορές.
Τέλος το ΝΑΤΟ όπως το ξέραμε; Ο Τραμπ τιμωρεί Γερμανία, Ισπανία και Ιταλία για την "απιστία" τους στο Ιράν
Δεδομένου ότι αυτά τα καλώδια συχνά τοποθετούνται σε γνωστές τοποθεσίες στον πυθμένα του ωκεανού και είναι δύσκολο να παρακολουθούνται συνεχώς, θεωρούνται ευάλωτοι στόχοι για κρατικούς και μη κρατικούς φορείς που επιδιώκουν να διαταράξουν ή να βλάψουν τις οικονομίες και τις στρατιωτικές επικοινωνίες των αντίπαλων εθνών χωρίς να εμπλακούν σε απροκάλυπτες πολεμικές πράξεις.
Οι "διακοπές" υποθαλάσσιων καλωδίων στην Ερυθρά θάλασσα το 2024 και 2025
Αξίζει να σημειωθεί ότι στις 6 Σεπτεμβρίου 2025, αναφέρθηκε μια σημαντική διακοπή μετά την καταστροφή πολλαπλών υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών στην Ερυθρά Θάλασσα κοντά στην Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας, προκαλώντας σημαντικές διακοπές στο διαδίκτυο και αυξημένη καθυστέρηση σε όλη την Ινδία, το Πακιστάν, τα ΗΑΕ και μέρη της Μέσης Ανατολής.
Οι μεγάλοι πάροχοι ανέφεραν διακοπές και η Microsoft επιβεβαίωσε προβλήματα συνδεσιμότητας, υπογραμμίζοντας την ευπάθεια κρίσιμων ψηφιακών υποδομών στην περιοχή. Αν και η ακριβής αιτία αυτής της διακοπής δεν μπορούσε να επιβεβαιωθεί, υπήρχαν υποψίες για σχεδιασμένη δολιοφθορά.
Άλλωστε, τον Φεβρουάριο του 2024, υπήρξαν επίσης διακοπές καλωδίων στην Ερυθρά Θάλασσα. Αυτή τη φορά, οι ΗΠΑ ισχυρίστηκαν ότι ήταν έργο των ανταρτών Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι, παρεμπιπτόντως, τυχαίνει να είναι πληρεξούσιοι του Ιράν στη Μέση Ανατολή, οπλισμένοι, εκπαιδευμένοι και χρηματοδοτούμενοι από την Τεχεράνη.
Η άρνηση οποιασδήποτε ευθύνης από τους Χούθι είναι ένα διαφορετικό θέμα, αλλά το περιστατικό υπογράμμισε ότι τα θαλάσσια καλώδια είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε αντίπαλες δυνάμεις που επιδιώκουν να προωθήσουν τους στρατηγικούς τους στόχους, ιδιαίτερα όταν διέρχονται από ζώνες συγκρούσεων.
Υποσχέσεις στην άμμο! Το "θέατρο" του ΟΠΕΚ+ και το φάντασμα της ενεργειακής ασφυξίας
Τα υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ
Στη Μέση Ανατολή, πάνω από 20 (είκοσι) βασικά υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα, χρησιμεύοντας ως κρίσιμα σημεία συμφόρησης για τα παγκόσμια δεδομένα, τα χρηματοοικονομικά και την κίνηση στο διαδίκτυο μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.
Σημαντικά συστήματα όπως τα AAE-1, FALCON και GBI συνδέουν τα κράτη του Κόλπου, την Ινδία και την Ανατολική Αφρική.
Προφανώς, οι υψηλοί κίνδυνοι που προκύπτουν από την ιρανική σύγκρουση επηρεάζουν όχι μόνο τα υπάρχοντα καλώδια αλλά και τα προτεινόμενα.
Τι θα επιφέρει μια καταστροφή των υποθαλάσσιων καλωδίων από το Ιράν;
Το Ιράν βρίσκεται στη βόρεια ακτή του Πορθμού του Ορμούζ και ελέγχει μεγάλα τμήματα του Περσικού Κόλπου και του Κόλπου του Ομάν. Αυτά τα ύδατα φιλοξενούν όλες τις κύριες καλωδιακές διαδρομές που συνδέουν την Ευρώπη, την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ασία. Αυτή η γεωγραφία δίνει στην Τεχεράνη φυσική πρόσβαση σε υποδομές από τις οποίες εξαρτάται η παγκόσμια οικονομία.
Στην πραγματικότητα, η διακοπή των υποθαλάσσιων καλωδίων είναι μια επιλογή χαμηλού κόστους και με υψηλό αντίκτυπο που μπορεί να προκαλέσει παγκόσμια αναστάτωση χωρίς άμεση πυραυλική επίθεση.
Ένα κατεστραμμένο καλώδιο στον Κόλπο μπορεί να επιβραδύνει την κίνηση στο διαδίκτυο από τη Βομβάη στη Φρανκφούρτη μέσα σε λίγα λεπτά, να καθυστερήσει τους διεθνείς τραπεζικούς διακανονισμούς και να υποβαθμίσει τις υπηρεσίες cloud που χρησιμοποιούνται από νοσοκομεία, αεροπορικές εταιρείες και δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.
Σημαντικά, θα μπορούσε επίσης να παραλύσει τις στρατιωτικές επικοινωνίες για την CENTCOM των ΗΠΑ, και οι περιφερειακοί εταίροι θα αναγκάζονταν να βασίζονται σε εφεδρικούς δορυφόρους με περιορισμένο εύρος ζώνης.
Η υποθαλάσσια επίθεση του Ιράν σε καλώδια θα μπορούσε να παραλύσει το παγκόσμιο διαδίκτυο και τις ροές 10 τρισεκατομμυρίων δολαρίων την ημέρα μετά τον αποκλεισμό του Ορμούζ"
