Το ενδεχόμενο μιας νέας μεγάλης στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν εξετάζει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πιέζει για κοινή αμερικανοϊσραηλινή αεροπορική εκστρατεία διάρκειας τεσσάρων έως επτά ημερών. Στο επίκεντρο των επαφών βρίσκονται ισραηλινές πληροφορίες για φερόμενη ανάπτυξη χημικών όπλων από την Τεχεράνη, οι οποίες, ωστόσο, αντιμετωπίζονται με επιφυλάξεις από στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα των New York Times και Axios, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει λάβει οριστική απόφαση. Εξετάζει διαφορετικά στρατιωτικά σενάρια, σταθμίζοντας τόσο τις ισραηλινές εισηγήσεις όσο και τις προειδοποιήσεις των χωρών του Περσικού Κόλπου για τον κίνδυνο γενικευμένης σύγκρουσης.
Οι πληροφορίες έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες συγκρούσεις χαμηλότερης έντασης συνεχίζονται, παρά τις προσπάθειες διπλωματικής αποκλιμάκωσης.
Ο Νετανιάχου ζητά επιχείρηση έως επτά ημερών
Σύμφωνα με τους New York Times, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιδιώκει τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών σε μια νέα εκστρατεία αεροπορικών πληγμάτων κατά του Ιράν.
Το σχέδιο που φέρεται να προωθεί προβλέπει επιχειρήσεις διάρκειας τεσσάρων έως επτά ημερών, με στόχο την αποδυνάμωση των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Η ισραηλινή πλευρά υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη ανασυγκροτεί τα αποθέματα πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών της, γεγονός που, κατά την εκτίμησή της, καθιστά αναγκαία την ταχεία ανάληψη δράσης.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές εάν μια νέα στρατιωτική επιχείρηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ή για την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο εάν οι ΗΠΑ διαθέτουν τη στρατιωτική δυνατότητα να πραγματοποιήσουν νέα πλήγματα, αλλά και ποιο πολιτικό αποτέλεσμα θα μπορούσαν να επιτύχουν.
Ο επικεφαλής της Μοσάντ στην Ουάσιγκτον
Σημαντικό ρόλο στις επαφές έχει αναλάβει ο διευθυντής της Μοσάντ, Ρόμαν Γκόφμαν.
Σύμφωνα με το Reuters, ο Ισραηλινός αξιωματούχος επισκέφθηκε την περασμένη εβδομάδα τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου συναντήθηκε με τον διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ.
Ακολούθησαν επαφές στο Μαϊάμι με τον ειδικό απεσταλμένο του Αμερικανού προέδρου, Στιβ Γουίτκοφ.
Το Axios αναφέρει ότι ο Γκόφμαν παρουσίασε πληροφορίες που, κατά την ισραηλινή πλευρά, δείχνουν αυξημένη δραστηριότητα του Ιράν στην έρευνα και ανάπτυξη χημικών όπλων.
Παράλληλα, ο πρώην Ισραηλινός υπουργός Ρον Ντέρμερ φέρεται να πραγματοποίησε δικές του επαφές με Αμερικανούς αξιωματούχους, υποστηρίζοντας την προοπτική κοινής επίθεσης.
Οι κινήσεις αυτές εντάσσονται, σύμφωνα με τις πηγές του Reuters, στην προσπάθεια του Νετανιάχου να μεταπείσει τον Τραμπ για την ανάγκη νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Τα χημικά όπλα και οι αμφιβολίες στην Ουάσιγκτον
Το ζήτημα των φερόμενων ιρανικών χημικών και βιολογικών όπλων αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία των συζητήσεων.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε σε συνέντευξή του στο Fox News ότι υπάρχουν ενδείξεις πως το Ιράν εξετάζει την ανάπτυξη τέτοιων δυνατοτήτων.
Ωστόσο, οι ισχυρισμοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Κατά το Axios, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι αντιμετωπίζουν με έντονο σκεπτικισμό τις πληροφορίες που παρουσίασε η ισραηλινή πλευρά, εκτιμώντας ότι ενδέχεται να εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια άσκησης πίεσης υπέρ της στρατιωτικής επιλογής.
Ακόμη και αξιωματούχοι που θεωρούν ότι υπάρχει αυξημένη ιρανική δραστηριότητα στον συγκεκριμένο τομέα δεν εκτιμούν πως η Τεχεράνη διαθέτει αυτή τη στιγμή επιβεβαιωμένη δυνατότητα πραγματοποίησης αντίστοιχων επιθέσεων.
Η διάκριση είναι κρίσιμη: οι πληροφορίες για ένα πιθανό πρόγραμμα ανάπτυξης όπλων δεν συνιστούν απόδειξη άμεσης απειλής ή επικείμενης επίθεσης.
Ο Τραμπ ζητά εκτίμηση για τα ιρανικά αντίποινα
Σύμφωνα με το Axios, ο Λευκός Οίκος έχει ζητήσει από το Πεντάγωνο και τις υπηρεσίες πληροφοριών να αξιολογήσουν τις πιθανές ιρανικές αντιδράσεις στα διαφορετικά σενάρια αμερικανικών πληγμάτων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον κίνδυνο επιθέσεων κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων των χωρών του Κόλπου.
Μια νέα αμερικανοϊσραηλινή επιχείρηση θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα εναντίον πετρελαϊκών υποδομών, εγκαταστάσεων φυσικού αερίου και αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην περιοχή.
Ο Τραμπ είχε δηλώσει στις 9 Νοεμβρίου ότι θα ανέβαλλε την προοπτική νέων πληγμάτων, έπειτα από επαφές με την ηγεσία του Κατάρ.
Σε νεότερη τοποθέτησή του στο Fox News δεν απέκλεισε τη στρατιωτική επιλογή, αλλά άφησε να εννοηθεί ότι νέα μεγάλη επιχείρηση δεν επίκειται άμεσα.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί αποτελεσματική την οικονομική πίεση προς το Ιράν και ότι δεν υπάρχει, προς το παρόν, ανάγκη νέων μεγάλης κλίμακας πολεμικών επιχειρήσεων.
Οι χώρες του Κόλπου επιχειρούν να αποτρέψουν νέα σύγκρουση
Απέναντι στις ισραηλινές πιέσεις βρίσκονται οι διπλωματικές προσπάθειες αραβικών κρατών και άλλων περιφερειακών δυνάμεων.
Σύμφωνα με το Associated Press, αξιωματούχοι χωρών του Περσικού Κόλπου, του Πακιστάν και της Τουρκίας έχουν εντείνει τις επαφές τους με την Ουάσιγκτον, επιδιώκοντας να αποτρέψουν την επανέναρξη γενικευμένου πολέμου.
Οι ανησυχίες τους επικεντρώνονται στην πιθανότητα εκτεταμένων ιρανικών αντιποίνων, τα οποία δεν θα περιορίζονταν απαραίτητα σε στρατιωτικούς στόχους.
Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης οι εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας, τα διυλιστήρια, οι υποδομές ηλεκτροδότησης και άλλες κρίσιμες υπηρεσίες.
Η ανησυχία δεν είναι θεωρητική. Το Ιράν έχει ήδη πραγματοποιήσει επιθέσεις σε εγκαταστάσεις αμερικανικών δυνάμεων στο Κουβέιτ και στο Μπαχρέιν, ενώ πρόσφατες αμερικανικές επιχειρήσεις έχουν προκαλέσει νέες αντιδράσεις της Τεχεράνης.
«Παζάρι» υπερδυνάμεων στη Σεντζέν! Οι τρεις ισχυροί συναντώνται
Το επόμενο βήμα παραμένει ανοιχτό
Η στρατιωτική συνεργασία ΗΠΑ και Ισραήλ συνεχίζεται, όπως δείχνουν και οι επαφές του διοικητή της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης, ναυάρχου Μπραντ Κούπερ, με την ισραηλινή στρατιωτική ηγεσία.
Παράλληλα, το Κατάρ και το Πακιστάν εξακολουθούν να επιχειρούν να επαναφέρουν τις έμμεσες διαπραγματεύσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Οι διαφορετικές εισηγήσεις δημιουργούν ένα σύνθετο δίλημμα για τον Αμερικανό πρόεδρο: από τη μία βρίσκεται το ισραηλινό αίτημα για άμεση στρατιωτική δράση και από την άλλη ο κίνδυνος μιας νέας περιφερειακής σύγκρουσης με σοβαρές ενεργειακές και οικονομικές συνέπειες.
Προς το παρόν, το σχέδιο των τεσσάρων έως επτά ημερών παραμένει ισραηλινή πρόταση, όπως περιγράφεται σε δημοσιογραφικές πληροφορίες. Δεν αποτελεί εγκεκριμένη αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση.
Η τελική απόφαση του Τραμπ θα καθορίσει εάν οι πιέσεις των τελευταίων ημερών θα οδηγήσουν σε νέα κλιμάκωση ή σε παράταση της διπλωματικής προσπάθειας.