Σκηνικό έντασης και εκτεταμένων επεισοδίων διαμορφώθηκε στα Τίρανα, την πρωτεύουσα της Αλβανίας, όπου δεκάδες χιλιάδες φοιτητές βγήκαν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για το αυξημένο κόστος της εκπαίδευσης και τη διαφθορά. Η κινητοποίηση κλιμακώθηκε, με διαδηλωτές να βάζουν φωτιά σε κυβερνητικό κτήριο και δύο τράπεζες, να εκτοξεύουν πέτρες εναντίον αστυνομικών και να προκαλούν ζημιές σε καταστήματα.

Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του Guardian, οι αστυνομικές δυνάμεις απάντησαν με ρίψεις νερού από οχήματα εκτόξευσης νερού και χρήση δακρυγόνων, επιχειρώντας να διαλύσουν το πλήθος. Σύμφωνα με τις Αρχές, 23 αστυνομικοί και έξι ακόμη άτομα χρειάστηκε να λάβουν ιατρική φροντίδα, ενώ 35 άνθρωποι τέθηκαν υπό κράτηση.

Φωτιές σε κυβερνητικό κτίριο και τράπεζες

Τα επεισόδια ξέσπασαν κατά τη διάρκεια της διαδήλωσης, όταν διαδηλωτές έβαλαν φωτιά στο κτήριο του Υπουργείου Παιδείας, αναποδογύρισαν κάδους απορριμμάτων και προκάλεσαν φθορές στις προσόψεις επιχειρήσεων.

Πυρκαγιά εκδηλώθηκε επίσης σε υποκατάστημα της Raiffeisen Bank, κοντά στο Υπουργείο Παιδείας, ενώ οι συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις ενίσχυσαν το κλίμα έντασης στην αλβανική πρωτεύουσα.

Ο πρόεδρος της χώρας, Μπαϊράμ Μπεγκάι, καταδίκασε τα βίαια επεισόδια και απηύθυνε έκκληση για ηρεμία, υπογραμμίζοντας ότι «το Σύνταγμα και ο νόμος πρέπει να αποτελούν τα όρια για όλους, χωρίς καμία εξαίρεση».

Στα... άκρα η κυβέρνηση του Έντι Ράμα

Οι κινητοποιήσεις αποτελούν μία από τις πιο βίαιες εκδηλώσεις διαμαρτυρίας κατά του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, ο οποίος εξασφάλισε τέταρτη θητεία τον Μάιο του 2025. Έκτοτε, η κυβέρνησή του βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενη δυσαρέσκεια, εξαιτίας καταγγελιών για φαινόμενα διαφθοράς που αφορούν υψηλόβαθμους αξιωματούχους.

Την ίδια στιγμή, μέρος των διαδηλωτών εμφανίζεται απογοητευμένο και από τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης, τις οποίες δεν θεωρεί πειστική εναλλακτική κυβερνητική επιλογή.

Η νέα έκρηξη οργής έρχεται έπειτα από ένα καλοκαίρι ειρηνικών κινητοποιήσεων κατά του Ράμα. Αφορμή για τις προηγούμενες διαμαρτυρίες είχε αποτελέσει το σχέδιο ανάπτυξης πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος στις παρθένες ακτές της νότιας Αλβανίας, το οποίο υποστηρίζεται από τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, και έχει εμπλακεί σε νομικές διαμάχες.

«Αυτή είναι επανάσταση. Έχουμε κουραστεί από τις ειρηνικές διαδηλώσεις. Δεν θα σταματήσουμε μέχρι να παραιτηθεί ο Ράμα», δήλωσε η φοιτήτρια Λόρα, η οποία αρνήθηκε να αποκαλύψει το επώνυμό της, την ώρα που πετούσε πέτρες εναντίον αστυνομικών.

Άλλοι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα υπέρ της παραίτησης της κυβέρνησης, αλλά και κατά της αστυνομίας.

Τα αιτήματα των φοιτητών

Οι διοργανωτές της κινητοποίησης ανέφεραν ότι οι διαμαρτυρίες επικεντρώνονται στις συνθήκες που επικρατούν στα πανεπιστήμια, στο αυξημένο κόστος της ανώτατης εκπαίδευσης, στην έλλειψη οικονομικής στήριξης και στις περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές μετά την αποφοίτηση.

Σύμφωνα με αλβανικά μέσα ενημέρωσης, οι κινητοποιήσεις της Τετάρτης επεκτάθηκαν και σε πανεπιστήμια στις πόλεις Ελμπασάν και Σκόδρα, διευρύνοντας το κύμα διαμαρτυρίας πέρα από την πρωτεύουσα.

Η αλβανική κυβέρνηση καταδίκασε τα επεισόδια. Η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Αλμπάνα Κότσιου, υπογράμμισε σε ανάρτησή της στο Facebook ότι η διαμαρτυρία αποτελεί νόμιμο δικαίωμα, το οποίο, ωστόσο, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για βία, καταστροφές και συγκρούσεις στους δρόμους.

Παράλληλα, κάλεσε τους φοιτητές και τους πολίτες που υποστηρίζουν το δικαίωμα στη διαμαρτυρία να αποστασιοποιηθούν από τις πράξεις βανδαλισμού.

Από την πλευρά της, η αστυνομία προειδοποίησε ότι όσοι ασκούν βία, καταστρέφουν περιουσίες ή επιτίθενται σε αστυνομικούς θα αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του νόμου, ανάλογα με τα αδικήματα που διαπράττουν.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητά αποκλιμάκωση

Ανησυχία για την κλιμάκωση της έντασης εξέφρασε και η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η Αλβανία επιδιώκει την ένταξή της στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

Σε ανακοίνωσή της, η αντιπροσωπεία της ΕΕ στα Τίρανα έκανε λόγο για «βίαιη κλιμάκωση της διαμαρτυρίας», επισημαίνοντας παράλληλα ότι λαμβάνει υπόψη τις καταγγελίες για υπέρμετρη χρήση βίας από την αστυνομία σε βάρος διαδηλωτών και δημοσιογράφων.

Η ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία ζήτησε την άμεση διερεύνηση των καταγγελιών και κάλεσε όλες τις πλευρές να συμβάλουν στην αποκλιμάκωση της έντασης.