Στο πλαίσιο του σχεδίου του Ισραήλ για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση του ναυτικού του και κατά συνέπεια του υποβρυχιακού του στόλου, ως απάντηση στις μεταβαλλόμενες συνθήκες και τις νέες εκτιμήσεις απειλών, το INS Drakon, το τρίτο υποβρύχιο κλάσης Dolphin II που παραγγέλθηκε βάσει συμφωνίας με τα γερμανικά ναυπηγεία ThyssenKrupp, κατέπλευσε στο λιμάνι της Χάιφα στις 24 Σεπτεμβρίου, αναφέρει , επισημαίνοντας:

Το Ισραήλ παρέλαβε το τρίτο υποβρύχιο κλάσης Dolphin II από την Γερμανία

"Στην πραγματικότητα, η παράδοση του INS Drakon αναμενόταν για το 2025.

Ωστόσο, λόγω καθυστερήσεων σε ορισμένες δοκιμές σε μεγάλο βάθος, τις οποίες τα ναυπηγεία ThyssenKrupp επιθυμούσαν να διεξαγάγουν ειδικά για το συγκεκριμένο σκάφος, οι δοκιμές ολοκληρώθηκαν μόλις τον Αύγουστο. Έτσι, το υποβρύχιο μπόρεσε να αποπλεύσει για το Ισραήλ κατόπιν τελετής που πραγματοποιήθηκε στο Κίελο την 1η Σεπτεμβρίου.

Με την προσθήκη του INS Drakon, ο αριθμός των υποβρυχίων του ισραηλινού ναυτικού ανέρχεται πλέον σε έξι: τρία της κλάσης Dolphin I και τρία της κλάσης Dolphin II.

Επιπλέον, είναι γνωστό ότι το ισραηλινό ναυτικό έχει παραγγείλει στα ναυπηγεία ThyssenKrupp τρία υποβρύχια κλάσης Dakar, τα οποία είναι μεγαλύτερα και διαθέτουν πιο προηγμένες τεχνολογικές δυνατότητες σε σχέση με τα υποβρύχια κλάσης Dolphin II. Αν και είναι γνωστό ότι το πρώτο σκάφος της κλάσης, το INS Dakar, βρίσκεται υπό κατασκευή, η παράδοσή του ενδέχεται να μην πραγματοποιηθεί πριν από το 2030 ή και αργότερα, ενώ παραμένει ασαφές πότε ακριβώς θα ενταχθούν στο ισραηλινό ναυτικό τα άλλα δύο.

Ποια σχέση έχει το νέο υποβρύχιο που πρόσθεσε το Ισραήλ στο ναυτικό του με την Τουρκία;

Η απάντηση έγκειται στο γεγονός ότι τα υποβρύχια αυτά συνδέονται με μια προσπάθεια εξάλειψης της τουρκικής υπεροχής στον υποβρυχιακό τομέα στην περιοχή.

Κατά τη διάρκεια των ομιλιών στην τελετή ένταξης του INS Drakon σε υπηρεσία, επισημάνθηκε ότι η Τουρκία διαθέτει σήμερα 14 υποβρύχια –αριθμός που θα αυξηθεί σε 18 με την ολοκλήρωση των τεσσάρων που βρίσκονται υπό κατασκευή.

Αυτό καθιστά την Τουρκία τη χώρα με τον μεγαλύτερο και πιο αποτελεσματικό υποβρυχιακό στόλο στην περιοχή, μια κατάσταση που, σύμφωνα με το Ισραήλ, αντιτίθεται στα εθνικά του συμφέροντα και την εθνική του ασφάλεια.

Ορισμένοι αναλυτές και πρώην στρατιωτικοί αξιωματούχοι έχουν φτάσει στο σημείο να υποστηρίξουν ότι, εάν ο τουρκικός υποβρύχιος στόλος φτάσει τα 18 σκάφη, το Ισραήλ θα πρέπει να διαθέτει όχι έξι, αλλά τουλάχιστον οκτώ υποβρύχια.

Ως εκ τούτου, αναμένεται ότι η Ανατολική Μεσόγειος θα καταστεί ένα νέο μέτωπο στη συνεχιζόμενη ένταση μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, μια ένταση που υφίσταται εδώ και καιρό, λόγω των εξελίξεων στη Γάζα, τη Δυτική Όχθη, τον Λίβανο και τη Συρία.

Για τον λόγο αυτό, κρίνεται σκόπιμο να εξεταστεί το υπόβαθρο των προσπαθειών του Ισραήλ για την αύξηση τόσο του αριθμού όσο και των δυνατοτήτων των υποβρυχίων του, σε συνέχεια των πρωτοβουλιών εκσυγχρονισμού του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού που αφορούσαν τις μονάδες επιφανείας.

Στο πλαίσιο αυτό, θα εξετάσουμε αρχικά τα τεχνικά χαρακτηριστικά του INS Drakon και θα αναφερθούμε στα πλεονεκτήματα που προσφέρουν στο Ισραήλ τα υποβρύχια κλάσης Dolphin II.

Στη συνέχεια, θα επιχειρήσουμε να εξηγήσουμε τους λόγους για τους οποίους το Ισραήλ έχει εμπλακεί σε μια ναυτική κούρσα εξοπλισμών —και συγκεκριμένα στον τομέα των υποβρυχίωνμε την Τουρκία.

Σχεδιαστικά χαρακτηριστικά του INS Drakon

Αν και το INS Drakon παρουσιάζει γενικά ομοιότητες με τα άλλα δύο υποβρύχια κλάσης Dolphin II του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού (INS Tanin και INS Rahav), είναι κατά 4,5 μέτρα μακρύτερο από αυτά, φτάνοντας σε συνολικό μήκος τα 73 μέτρα.

Η διαφορά αυτή αποδίδεται, σύμφωνα με εκτιμήσεις, στους πυραύλους πλεύσης (cruise missiles) τύπου Popeye, οι οποίοι φέρεται να φιλοξενούνται στους τορπιλοσωλήνες που βρίσκονται στην πλώρη του υποβρυχίου. Επιπλέον, ενώ οι τορπιλοσωλήνες στα προγενέστερα υποβρύχια είχαν διάμετρο 533 χιλιοστών, στο INS Drakon η διάμετρός τους ανέρχεται στα 650 χιλιοστά.

Εικάζεται ότι αυτή η αύξηση στη διάμετρο των τορπιλοσωλήνων συνδέεται επίσης με τη δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων πλεύσης τύπου Popeye ή Tomahawk.

Παρόλο που το σύστημα πρόωσης ανεξάρτητης ατμοσφαιρικής τροφοδοσίας (AIP) του INS Drakon είναι παρόμοιο με εκείνο των προηγούμενων υποβρυχίων, αναφέρεται ότι το σκάφος έχει τη δυνατότητα να καταδύεται σε μεγαλύτερο βάθος και να παραμένει βυθισμένο για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα σε σχέση με τα υπόλοιπα υποβρύχια της κλάσης του.

Επιπλέον, τα συστήματα υψηλής τεχνολογίας νέας γενιάς που φέρει το σκάφος καθιστούν δύσκολο τον εντοπισμό του, γεγονός που αναμένεται να προσφέρει στο Ισραήλ ένα σημαντικό πλεονέκτημα.

Χάρη στο INS Drakon, το Ισραήλ θα είναι σε θέση να διεξάγει υποβρύχιες επιχειρήσεις μεγαλύτερης εμβέλειας και θα αποκτήσει σημαντικό πλεονέκτημα στον τομέα των πληροφοριών, χάρη στις δυνατότητες απόκρυψης και αορατότητας του υποβρυχίου.

Με την παρουσία στο σκάφος ενός πυραύλου πλεύσης μεγάλου βεληνεκούς —ο οποίος ενδέχεται να φέρει πυρηνικές κεφαλές—, το Ισραήλ εξασφαλίζει, αφενός, μια αποτρεπτική ικανότητα και, αφετέρου, το πλεονέκτημα της εξαπόλυσης ενός δεύτερου πλήγματος σε περίπτωση πυρηνικής επίθεσης.

Με άλλα λόγια, το INS Drakon, σε συνδυασμό με τις κορβέτες κλάσης Saar 6 που προστέθηκαν πρόσφατα στον στόλο, θα ενισχύσουν σημαντικά τις επιχειρησιακές και τις πληροφοριακές δυνατότητες του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού.

Χάρη στη δυνατότητά του να εκτελεί τόσο ανεξάρτητες όσο και κοινές αποστολές, θα συμβάλει στην ασφάλεια των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο και, εφόσον χρειαστεί, θα επιτρέψει τη διεξαγωγή επιχειρήσεων σε απομακρυσμένες θάλασσες.

Ως αποτέλεσμα, το ισραηλινό Πολεμικό Ναυτικό θα υποστεί έναν μετασχηματισμό, μεταβαίνοντας από την ταυτότητα ενός ναυτικού παράκτιας άμυνας στον ρόλο ενός ναυτικού ανοιχτής θαλάσσης, ακόμη και ωκεάνιας εμβέλειας.

Τουρκική παρουσία στη Μεσόγειο

Για μια χώρα όπως το Ισραήλ, η οποία διαθέτει 190 χιλιόμετρα (118 μίλια) ακτογραμμής στην Ανατολική Μεσόγειο και 14 χιλιόμετρα στην Ερυθρά Θάλασσα, η τρέχουσα ναυτική της ισχύς κρίνεται επαρκής.

Μάλιστα, είναι γνωστό ότι κατά τα πρώτα χρόνια της ύπαρξής του, η ανάγκη για ένα ναυτικό ικανό να αποτρέπει και να αντιμετωπίζει απειλές από γειτονικά αραβικά κράτη ήταν ακόμη μεγαλύτερη από ότι σήμερα.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το Ισραήλ έχει εξουδετερώσει την εν δυνάμει απειλή από την Αίγυπτο, μέσω της υπογραφής συνθήκης ειρήνης, ενώ, δεδομένου ότι ο Λίβανος δεν διαθέτει επί του παρόντος ναυτικές δυνάμεις, δεν υφίσταται κατάσταση που να δικαιολογεί την αντίληψη απειλής από την πλευρά εκείνη.

Επιπλέον, το Ισραήλ έχει σε μεγάλο βαθμό εξουδετερώσει τις ναυτικές δυνατότητες της Συρίας, τόσο κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου όσο και στην περίοδο που ακολούθησε την εξέγερση.

Ωστόσο, σύμφωνα με το Ισραήλ, η μόνη εξαίρεση σε αυτό είναι η Τουρκία.

Οι σχέσεις Τουρκίας-Ισραήλ

Ειδικότερα μετά το περιστατικό του «Mavi Marmara» το 2010, οι σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας παραμένουν ασταθείς. Επιπλέον, λόγω της σημαντικής ενίσχυσης του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού, η οποία προέκυψε από τα πρόσφατα επιτεύγματα της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, η χώρα αυτή έχει αρχίσει να εκλαμβάνεται ως εν δυνάμει απειλή.

Παράλληλα, το γεγονός ότι το Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου (East Mediterranean Gas Forum) και το έργο του αγωγού EastMed πρωτοβουλίες που ξεκίνησαν από το Ισραήλ, αχρηστεύθηκαν εξαιτίας της συμφωνίας για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) που υπέγραψε η Τουρκία με τη Λιβύη το 2019, οδήγησε το Ισραήλ να βλέπει την Τουρκία όχι απλώς ως αντίπαλο, αλλά ως εν δυνάμει εχθρό.

Έκτοτε, μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ διατηρείται μια σιωπηρή κατάσταση ανταγωνισμού και έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Επιπλέον, η δυναμική των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών έχει ξεπεράσει το επίπεδο του απλού ανταγωνισμού, λόγω της σταθερής και αποφασιστικής στάσης της Τουρκίας απέναντι στη γενοκτονία που διαπράττει το Ισραήλ στη Γάζα. Φυσικά, οι πρόσφατες εξελίξεις στη Συρία έχουν επίσης τροφοδοτήσει τις εντάσεις μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, φέρνοντας τις δύο χώρες στα πρόθυρα ένοπλης σύγκρουσης.

Η Ανατολική Μεσόγειος ως πιθανό θέατρο επιχειρήσεων Τουρκίας-Ισραήλ

Δεδομένου ότι δεν υπάρχει άμεσο χερσαίο σύνορο μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, εκτιμάται ότι, σε περίπτωση αντιπαράθεσης, η Ανατολική Μεσόγειος θα αποτελούσε, εκ των πραγμάτων, το σημαντικότερο μέτωπο.

Πράγματι, η συνεχιζόμενη συνεργασία του Ισραήλ με την Ελλάδα και την ελληνοκυπριακή διοίκηση αποτελεί την πιο απτή ένδειξη επ’ αυτού.

Ωστόσο, υπό τις παρούσες συνθήκες, το Ισραήλ δεν φαίνεται να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τη ναυτική ισχύ της Τουρκίας, ούτε ποιοτικά ούτε ποσοτικά.

Στο πλαίσιο αυτό, το Ισραήλ επιδιώκει την ενίσχυση του ναυτικού του, εντάσσοντας στο οπλοστάσιό του νέα πολεμικά πλοία, υποβρύχια, καθώς και μη επανδρωμένα εναέρια και θαλάσσια μέσα.

Μετά τις κορβέτες κλάσης Sa’ar 6, το Ισραήλ επιχειρεί να εξισορροπήσει την ασυμμετρία έναντι της Τουρκίας, εξοπλίζοντας υποβρύχια –όπως το INS Drakon– με δυνατότητα εκτόξευσης βαλλιστικών πυραύλων και πυραύλων cruise, ενώ παράλληλα προβάλλει την ικανότητά του για χρήση πυρηνικών κεφαλών, με στόχο να ανατρέψει την κατάσταση υπέρ του.

 Η αμυντική συνεργασία Ισραήλ -Ελλάδας-Κύπρου

Από την άλλη πλευρά, το Ισραήλ ,το οποίο επιχειρεί να περικυκλώσει την Τουρκία αναπτύσσοντας αμυντικές συμπράξεις με την Ελλάδα και την ελληνοκυπριακή διοίκηση, προσπαθεί να περιορίσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες της Τουρκίας μέσω συστημάτων αεράμυνας και ραντάρ που έχει εγκαταστήσει σε νησιά του Αιγαίου, τα οποία θα έπρεπε να διατηρούν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς.

Αντίστοιχα, μέσω των συστημάτων αεράμυνας που έχει αναπτύξει στην ελληνοκυπριακή διοίκηση, το Ισραήλ παρακολουθεί τις κινήσεις των τουρκικών ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων στον νότο, ενώ παράλληλα επιχειρεί να εμποδίσει την πρόσβαση της Τουρκίας σε κοιτάσματα υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο, θέτοντας εμπόδια μέσω της ΕΕ και των ΗΠΑ.

Ωστόσο, δεν υφίσταται ορθολογική βάση για το Ισραήλ να στρέφεται κατά του τουρκικού ναυτικού.

Εξάλλου, όσο προηγμένα κι αν είναι τεχνολογικά, τόσο τα πολεμικά πλοία κλάσης Sa’ar 6 όσο και τα υποβρύχια κλάσης Dolphin ή Dakar έχουν κατασκευαστεί από τη Γερμανία, γεγονός που καθιστά το Ισραήλ, σε τελική ανάλυση, εξαρτημένο από μια άλλη χώρα.

Επιπλέον, η Τουρκία είναι ένα ναυτικό έθνος που περιβάλλεται από θάλασσες στις τρεις πλευρές του και, χάρη στις πρόσφατες εξελίξεις στην αμυντική της βιομηχανία, έχει επεκτείνει και ενισχύσει το ναυτικό της, εξοπλίζοντάς το με εγχώριας παραγωγής και εθνικά συστήματα, καθιστώντας το τον μεγαλύτερο στόλο στην περιοχή.

Κατά συνέπεια, ακόμη και αν το Ισραήλ θεωρεί την Τουρκία ως περιφερειακό αντίπαλο ή εχθρό, δεν έχει καμία πιθανότητα να ανταγωνιστεί την Τουρκία στη θάλασσα"

Η σκόπιμη μη αναφορά των Τούρκων στα υποβρύχια της Ελλάδας

Το Πολεμικό Ναυτικό της Ελλάδας διαθέτει συνολικά 11 ενεργά υποβρύχια γερμανικής προέλευσης (τύπου 214, τύπου 209/1200, τύπου 209/1100 και ένα εκσυγχρονισμένο τύπου 209/1500) σύμφωνα με τα στοιχεία της επίσημης Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού.

Η σύνθεση του στόλου

• Τύπου «Παπανικολής» (Type 214): 4 υποβρύχια (Παπανικολής S-120, Πιπίνος S-121, Ματρώζος S-122, Κατσώνης S-123)
• Τύπου «Ποσειδών» (Type 209/1200): 3 υποβρύχια (συμπεριλαμβανομένων των Ποσειδών S-116,  Αμφιτρίτη S-117 και Πόντος S-119)
• Εκσυγχρονισμένο Type 209/1500: 1 υποβρύχιο ( S-118 Ωκεανός)
• Τύπου «Γλαύκος» (Type 209/1100): 3 υποβρύχια σε ενεργή υπηρεσία (ήπια διαφοροποίηση μετά από παροπλισμούς παλαιότερων μονάδων)

Κοινώς ο υποβρύχιος στόλος Ελλάδας-Ισραήλ ανέρχεται  στην παρούσα φάση αριθμητικά  σε 17 υποβρύχια έναντι 14 των Τούρκων, ενώ τεχνολογικά είναι κατά πολύ υπέρτερος του τουρκικού, τον οποίο θα αντιμετωπίσουν σε Αιγαίο και ΝΑ Μεσόγειο, αν  και εφόσον απαιτηθεί