Στο στόχαστρο κυβερνοεπίθεσης βρέθηκαν εγκαταστάσεις αποθήκευσης αίματος και πλάσματος στη Γαλλία, με τους δράστες να παρεμβαίνουν εξ αποστάσεως στα συστήματα ψύξης και να αλλάζουν τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας από τους -30 στους 110 βαθμούς Κελσίου. Το περιστατικό αποκαλύφθηκε ενώ η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με διαδοχικές επιθέσεις σε ψυκτικές εγκαταστάσεις, προκαλώντας ανησυχία για την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών.

Η επίθεση σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας της Κυριακής προς τη Δευτέρα, 1 προς 2 Νοεμβρίου, και επηρέασε εξοπλισμό που χρησιμοποιεί ο Γαλλικός Οργανισμός Αίματος (Établissement français du sang – EFS).

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσίευσε η γαλλική σατιρική και ερευνητική εφημερίδα Le Canard enchaîné, οι δράστες έβαλαν στο στόχαστρο την εταιρεία Coolworld, η οποία παρέχει υπηρεσίες ψύξης και συντήρησης εξοπλισμού στον οργανισμό.

Μεταξύ των εγκαταστάσεων που αναφέρονται στα δημοσιεύματα βρίσκονται μονάδες στην περιφέρεια Βουργουνδίας–Φρανς-Κοντέ, στην ανατολική Γαλλία.

Η παρέμβαση στους καταψύκτες και ο τεχνικός που εντόπισε την επίθεση

Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις χρησιμοποιούν συστήματα βαθιάς κατάψυξης για τη διατήρηση βιολογικού υλικού σε ελεγχόμενες συνθήκες.

Η θερμοκρασία λειτουργίας των μονάδων βρισκόταν περίπου στους -30 βαθμούς Κελσίου, προτού οι επιτιθέμενοι αλλάξουν εξ αποστάσεως τις ρυθμίσεις του συστήματος στους 110 βαθμούς.

Η ενέργεια αυτή μπορούσε να διαταράξει τις συνθήκες φύλαξης του υλικού, εφόσον δεν γινόταν αντιληπτή εγκαίρως.

Καθοριστική αποδείχθηκε η παρέμβαση τεχνικού που βρισκόταν σε υπηρεσία κατά τη διάρκεια της νύχτας. Ο εργαζόμενος διαπίστωσε την ασυνήθιστη αύξηση της θερμοκρασίας, επιτρέποντας την άμεση κινητοποίηση για την αντιμετώπιση του περιστατικού.

Το γαλλικό υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε ότι η κυβερνοεπίθεση δεν προκάλεσε λειτουργικές συνέπειες, καθώς εντοπίστηκε εγκαίρως.

Πρέπει, ωστόσο, να γίνει μια σημαντική διάκριση: οι 110 βαθμοί αφορούν τη θερμοκρασία που ορίστηκε στο ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου και όχι επιβεβαιωμένη μέτρηση στο εσωτερικό των καταψυκτών.

Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα αποθηκευμένα προϊόντα έφτασαν σε αυτή τη θερμοκρασία.

Στο στόχαστρο και πλάσμα που προορίζεται για μεταγγίσεις

Οι αρχικές πληροφορίες αφορούσαν δείγματα αιμοδοτών που διατηρούνται για την παρακολούθηση της ασφάλειας των μεταγγίσεων.

Στη συνέχεια, σύμφωνα με τα γαλλικά δημοσιεύματα, ο EFS διευκρίνισε ότι στις επηρεαζόμενες εγκαταστάσεις φυλασσόταν και κατεψυγμένο πλάσμα που προορίζεται για μεταγγίσεις σε ασθενείς.

Η διατήρηση του πλάσματος απαιτεί αυστηρά ελεγχόμενες θερμοκρασίες, καθώς η παρατεταμένη έκθεσή του σε ακατάλληλες συνθήκες μπορεί να το καταστήσει ακατάλληλο για ιατρική χρήση.

Μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί καταστροφή αποθεμάτων πλάσματος, διακοπή μεταγγίσεων ή πρόκληση βλάβης σε ασθενείς.

Παραμένουν επίσης άγνωστα ο ακριβής αριθμός των επηρεαζόμενων μονάδων, η διάρκεια της διαταραχής και η πραγματική θερμοκρασία που καταγράφηκε στα αποθηκευμένα προϊόντα.

Από τα σούπερ μάρκετ στις εγκαταστάσεις υγείας

Η νέα υπόθεση αποκαλύπτεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές αρχές ερευνούν σειρά κυβερνοεπιθέσεων σε συστήματα ψύξης.

Στις 2 Νοεμβρίου, αλυσίδες σούπερ μάρκετ στη Σουηδία, στο Βέλγιο, στο Λουξεμβούργο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες αντιμετώπισαν προβλήματα σε ψυγεία και καταψύκτες, με αποτέλεσμα την απόσυρση προϊόντων από καταστήματα.

Αντίστοιχα περιστατικά είχαν καταγραφεί στη Γαλλία τον Οκτώβριο, προκαλώντας σημαντικές οικονομικές απώλειες σε επιχειρήσεις λιανικής.

Το κοινό χαρακτηριστικό των περιστατικών είναι η δυνατότητα απομακρυσμένης παρέμβασης σε εξοπλισμό που ελέγχει τη θερμοκρασία.

Πρόκειται για τεχνολογία που διευκολύνει την παρακολούθηση και τη συντήρηση των εγκαταστάσεων, αλλά μπορεί να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους όταν τα συστήματα δεν προστατεύονται επαρκώς από μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση.

Δεν έχει αποδειχθεί, πάντως, ότι η επίθεση στις εγκαταστάσεις του γαλλικού οργανισμού αίματος πραγματοποιήθηκε από τους ίδιους δράστες που ευθύνονται για τα περιστατικά στα ευρωπαϊκά σούπερ μάρκετ.

Η ασφάλεια των υποδομών υγείας στο επίκεντρο

Η υπόθεση αναδεικνύει ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα: την εξάρτηση κρίσιμων υπηρεσιών υγείας από ψηφιακά συστήματα και εξωτερικούς τεχνικούς παρόχους.

Σε αντίθεση με μια συνηθισμένη παραβίαση δεδομένων, η παρέμβαση σε εξοπλισμό ψύξης μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη λειτουργία μιας εγκατάστασης και την καταλληλότητα του υλικού που φυλάσσεται σε αυτή.

Οι γαλλικές αρχές δεν έχουν ανακοινώσει την ταυτότητα των δραστών ούτε έχουν παρουσιάσει οριστικά τεχνικά συμπεράσματα για τον τρόπο πραγματοποίησης της επίθεσης.

Το γεγονός ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση εντοπίστηκε εγκαίρως απέτρεψε, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, λειτουργικές επιπτώσεις. Παράλληλα, το περιστατικό φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη προστασίας των συστημάτων που υποστηρίζουν καθημερινά τη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας.