Η αιφνιδιαστική και εξαιρετικά ασυνήθιστη επίσκεψη του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα, αποκτά νέες διαστάσεις, καθώς αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι πίσω από τη μυστική αποστολή βρισκόταν ένας πολύ σοβαρότερος φόβος της Ουάσιγκτον: το ενδεχόμενο η Ρωσία να επιχειρήσει να δοκιμάσει τη συνοχή του ΝΑΤΟ με μια περιορισμένη επίθεση εναντίον κράτους-μέλους της Συμμαχίας.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η οποία επικαλείται ανθρώπους που ενημερώθηκαν για την επίσκεψη, ο Ράτκλιφ ταξίδεψε στη ρωσική πρωτεύουσα προκειμένου να μεταφέρει προειδοποίηση προς τη Μόσχα να μην επιχειρήσει στρατιωτική ενέργεια εναντίον χώρας του ΝΑΤΟ. Αντίστοιχες πληροφορίες δημοσίευσαν το CBS News και το ABC News, συνδέοντας την αποστολή με νέες αμερικανικές εκτιμήσεις πληροφοριών σχετικά με τις προθέσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Ο φόβος ενός «τεστ» του ΝΑΤΟ

Το ανησυχητικό στοιχείο στις πληροφορίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας είναι ότι η αμερικανική πλευρά δεν φέρεται να εξετάζει κατ’ ανάγκην το σενάριο μιας μεγάλης ρωσικής εισβολής στην Ευρώπη. Η ανησυχία αφορά περισσότερο μια περιορισμένη στρατιωτική ενέργεια, μέσω της οποίας η Μόσχα θα μπορούσε να δοκιμάσει στην πράξη την αποφασιστικότητα της Συμμαχίας και κυρίως την εφαρμογή της συλλογικής άμυνας.

Η Wall Street Journal αναφέρει ότι νέες αμερικανικές αξιολογήσεις θεωρούν πιθανό ο Πούτιν να επιχειρήσει τα επόμενα χρόνια ένα τέτοιο «τεστ» απέναντι στη Συμμαχία.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν σε αυτό το πλαίσιο οι χώρες της Βαλτικής, δηλαδή η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία. Πρόκειται για κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ που συνορεύουν ή βρίσκονται πολύ κοντά στη Ρωσία και θεωρούν εδώ και χρόνια ότι αποτελούν την πρώτη γραμμή απέναντι στη ρωσική στρατιωτική πίεση.

Δεν περνά απαρατήρητο ότι στο ταξίδι του ο Ράτκλιφ έκανε στάση στη Ρίγα της Λετονίας, πριν μεταβεί στη Μόσχα. Η διαδρομή του αμερικανικού C-17 που χρησιμοποιήθηκε για την αποστολή έγινε μάλιστα αντιληπτή μέσω υπηρεσιών παρακολούθησης πτήσεων.

Τι παραδέχθηκε το Κρεμλίνο

Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε ότι ο επικεφαλής της CIA είχε συνομιλίες με Ρώσους αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών, χωρίς όμως να συναντήσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι υπήρξαν επαφές «μέσω των υπηρεσιών ασφαλείας» και ότι ο Ρώσος πρόεδρος ενημερώθηκε άμεσα για τα αποτελέσματά τους. Απέφυγε, ωστόσο, να αποκαλύψει το περιεχόμενο των συζητήσεων. Παράλληλα χαρακτήρισε θετικό το γεγονός ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών των δύο πυρηνικών δυνάμεων εξακολουθούν να διατηρούν διαύλους επικοινωνίας ακόμη και σε περιόδους εξαιρετικά δύσκολων διμερών σχέσεων.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία της αποστολής. Σε συνέντευξή του στον Glenn Beck χαρακτήρισε την επίσκεψη «κατά κάποιον τρόπο ημι-ρουτίνας» και, όταν ρωτήθηκε εάν συνδεόταν με πιθανή ρωσική κίνηση εναντίον του ΝΑΤΟ ή με το Ιράν, απάντησε αρνητικά. Πρόσθεσε πάντως ότι η Ουάσιγκτον εργάζεται για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και ότι από τις επαφές «μπορεί να προκύψει κάτι».

Στο τραπέζι και το Ιράν

Η αποστολή φαίνεται ότι είχε περισσότερες από μία διαστάσεις. Σύμφωνα με το ABC News, στις συνομιλίες τέθηκε επίσης το ζήτημα του Ιράν, σε μια περίοδο κατά την οποία Ουάσιγκτον και Μόσχα βρίσκονται σε αντίθετες πλευρές και στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής.

Η Washington Post επισημαίνει ότι η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία: ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, Ρωσία και Ουκρανία έχουν εντείνει τα πλήγματα μεγάλης εμβέλειας, ενώ οι αμερικανορωσικές διαφορές γύρω από το Ιράν προσθέτουν ακόμη μία εστία αντιπαράθεσης.

Παράλληλα, το Κίεβο εκτιμά ότι η Ρωσία προετοιμάζεται για νέα μεγάλη ενίσχυση των στρατιωτικών της δυνάμεων. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε πρόσφατα ότι, σύμφωνα με τις ουκρανικές εκτιμήσεις, η Μόσχα σχεδιάζει την επιστράτευση περίπου 300.000 επιπλέον στρατιωτών μετά τις ρωσικές βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου. Η συγκεκριμένη εκτίμηση δεν έχει επιβεβαιωθεί από τη ρωσική πλευρά, αλλά ενισχύει τις ανησυχίες για τη μελλοντική πορεία του πολέμου.

Η σύγκριση με την αποστολή Μπερνς πριν από την εισβολή

Η επίσκεψη Ράτκλιφ προκαλεί αναπόφευκτα συγκρίσεις με μια προηγούμενη, ιστορικά πλέον φορτισμένη αποστολή. Τον Νοέμβριο του 2021 ο τότε διευθυντής της CIA Γουίλιαμ Μπερνς είχε ταξιδέψει στη Μόσχα, όπου είχε προειδοποιήσει τη ρωσική ηγεσία για τις συνέπειες μιας επίθεσης στην Ουκρανία. Λίγους μήνες αργότερα, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η Ρωσία εξαπέλυσε την πλήρους κλίμακας εισβολή.

Αυτό ακριβώς κάνει τη νέα αποστολή τόσο αξιοσημείωτη. Οι επισκέψεις διευθυντών της CIA στη Μόσχα δεν αποτελούν συνηθισμένη διπλωματική πρακτική. Συνήθως πραγματοποιούνται όταν η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι πρέπει να μεταφερθεί απευθείας ένα μήνυμα εξαιρετικά υψηλής σημασίας, μακριά από τις δημόσιες δηλώσεις και τους συμβατικούς διπλωματικούς διαύλους.

Εάν οι πληροφορίες των αμερικανικών μέσων επιβεβαιώνουν πράγματι τον βασικό σκοπό της αποστολής, τότε το μήνυμα του Ράτκλιφ προς τη Μόσχα ήταν σαφές: οποιαδήποτε προσπάθεια να δοκιμαστεί στρατιωτικά η συνοχή του ΝΑΤΟ μπορεί να προκαλέσει μια κρίση πολύ μεγαλύτερη από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Και μόνο το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον έκρινε απαραίτητο να στείλει τον επικεφαλής της CIA στη ρωσική πρωτεύουσα δείχνει πόσο σοβαρά αντιμετωπίζονται πλέον τα σενάρια μιας νέας επικίνδυνης κλιμάκωσης στην Ευρώπη.