Αν ανήκετε στο 70% των ενηλίκων που τρέμουν τον οδοντίατρο, η ιδέα του τροχού και των σφραγισμάτων πιθανότατα σας προκαλεί άγχος. Τι θα γινόταν όμως αν αντί να επισκευάζουμε τα χαλασμένα δόντια με συνθετικά υλικά, μπορούσαμε απλά να τα βοηθήσουμε να αναγεννηθούν;

Η ιδέα αυτή δεν ανήκει στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Ερευνητές παγκοσμίως αξιοποιούν την αναγεννητική ιατρική για να αλλάξουν ριζικά την οδοντιατρική.

Η ανάγκη είναι επιτακτική: η κακή στοματική υγεία συνδέεται με καρδιοπάθειες, αναπνευστικές λοιμώξεις, ακόμη και με τη νόσο Αλτσχάιμερ, ενώ η απώλεια δοντιών επηρεάζει αρνητικά τη συνολική ποιότητα ζωής και το πορτοφόλι συγκεκριμένα.

Από τα παραδοσιακά σφραγίσματα στα «ζωντανά» υλικά

Οι σημερινές λύσεις είναι προσωρινές. Τα παραδοσιακά σφραγίσματα διαρκούν από 5 έως 20 χρόνια και εστιάζουν στην αποκατάσταση της ζημιάς, όχι στην επαναφορά της βιολογικής λειτουργίας. Από την άλλη, η τερηδόνα καταστρέφει σταδιακά τα στρώματα του δοντιού (αδαμαντίνη, οδοντίνη, οστεΐνη και πολφό).

Shutterstock

Η αναγεννητική οδοντιατρική υπόσχεται μια πλήρη αλλαγή παραδείγματος. Σύμφωνα με το BBC, η καθηγήτρια Άν Τζορτζ μελετά πρωτεΐνες που διεγείρουν την οδοντίνη να αυτοεπισκευάζεται, κάτι που θα μπορούσε να καταργήσει την ανάγκη για κλασικά σφραγίσματα.

Αντίστοιχα, η ομάδα της Χάνελε Ρουόχαλα-Μπέικερ στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον κατάφερε να μετατρέψει βλαστοκύτταρα σε κύτταρα που παράγουν αδαμαντίνη και οδοντίνη. Συνδυάζοντάς τα, δημιούργησαν ένα «οργανοειδές» δοντιού που εκκρίνει πρωτεΐνες αδαμαντίνης. Η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως ένα «ζωντανό» σφράγισμα.

Η πρόκληση της καλλιέργειας ενός ολόκληρου δοντιού

Όταν ένα δόντι καταστρέφεται ολοσχερώς, η συνηθισμένη λύση είναι τα εμφυτεύματα. Ωστόσο, αυτά στερούνται νεύρων, μπορούν να συσσωρεύσουν βακτήρια και απαιτούν αντικατάσταση. Ένα φυσικό, εργαστηριακά καλλιεργημένο δόντι θα αποτελούσε μια πολύ πιο ανθεκτική λύση.

Αντίθετα με ζώα όπως οι καρχαρίες, τα καγκουρό ή οι ελέφαντες, ο άνθρωπος δεν μπορεί να βγάλει νέα δόντια στην ενηλικίωση.

Tα γουρούνια αποτελούν μια ενδιαφέρουσα περίπτωση: στη γνάθο τους διαθέτουν πολλαπλά σετ από νεογνά δόντια. Η καθηγήτρια Παμέλα Γιέλικ χρησιμοποίησε κύτταρα οδοντίνης από ανθρώπινα δόντια και κύτταρα αδαμαντίνης από γνάθους χοίρων. Τοποθετώντας τα σε έναν βιομηχανικό σκελετό, κατάφερε να αναπτύξει δομές που μοιάζουν με δόντια.

Στο Βασιλικό Κολλέγιο του Λονδίνου, η Άνα Ανγκέλοβα Βολπόνι δημιούργησε μια υβριδική δομή δοντιού με ζωντανές ρίζες, συνδυάζοντας κύτταρα από ανθρώπινα ούλα και κύτταρα δοντιών ποντικού. Στόχος των επιστημόνων είναι να καταργήσουν τα ζωικά κύτταρα και να καθοδηγήσουν τα ανθρώπινα κύτταρα να αναπτύξουν ένα πλήρες δόντι απευθείας στο στόμα του ασθενούς.

Το μέλλον της οδοντιατρικής

Αν και η ζήτηση είναι τεράστια, απέχουμε ακόμη αρκετά χρόνια από την εφαρμογή αυτών των θεραπειών στους ανθρώπους, καθώς εκκρεμούν δοκιμές σε πρωτεύοντα θηλαστικά.

Ωστόσο, η έρευνα αυτή προσφέρει πολύτιμες γνώσεις που βοηθούν γενικότερα στην αναγέννηση οστών και οργάνων.

Το μέλλον της οδοντιατρικής δείχνει ελπιδοφόρο: η μέρα που ο γιατρός δεν θα τροχίζει το δόντι σας, αλλά θα το βοηθά να αυτοθεραπευτεί, πλησιάζει.