Σεπτέμβριος 1998. Η Ελλάδα παρακολουθεί ζωντανά, σε πραγματικό χρόνο, μια υπόθεση ομηρίας που εξελίσσεται σε εφιάλτη. Στην οδό Νιόβης στα Κάτω Πατήσια, ένας δραπέτης με βαρύ ποινικό παρελθόν κρατά τέσσερις ανθρώπους υπό την απειλή χειροβομβίδας. Για ώρες, το πανελλήνιο ακούει τη φωνή του μέσα από τηλεοπτική σύνδεση.

Η υπόθεση του Σορίν Ματέι δεν ήταν απλώς ένα αστυνομικό περιστατικό. Ήταν μια κρίση που αποκάλυψε αδυναμίες, λάθη, συγκρούσεις εκτιμήσεων και τελικά οδήγησε σε μια τραγωδία με βαρύ ανθρώπινο κόστος. Σήμερα, σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά, η ιστορία αυτή επιστρέφει στο προσκήνιο με την ταινία «Η Τελευταία Κλήση», που αντλεί έμπνευση από εκείνη τη νύχτα.

Το προφίλ ενός δραπέτη με αλλεπάλληλες αποδράσεις

Ο Σορίν Ματέι, ελληνορουμανικής καταγωγής, είχε απασχολήσει επανειλημμένα τις αρχές πριν από το 1998. Κατηγορίες για απόπειρα ανθρωποκτονίας, ληστείες, αποδράσεις από φυλακές και νοσοκομεία, μεταγωγές που κατέληγαν σε νέες διαφυγές.

Από τις φυλακές Κέρκυρας στο νοσοκομείο «Γεννηματάς», από τη Λάρισα στον Κορυδαλλό και έπειτα στον Άγιο Στέφανο Πάτρας — το όνομά του συνδέθηκε με μια αλυσίδα αποδράσεων που εξέθεταν το σωφρονιστικό σύστημα.

Λίγες εβδομάδες πριν από την ομηρία της Νιόβης, είχε ήδη έρθει αντιμέτωπος με αστυνομικούς σε επιχείρηση σύλληψης, κρατώντας όπλο και χειροβομβίδες, παίρνοντας όμηρο αστυνομικό και διαφεύγοντας ξανά. Η καταδίωξή του είχε μετατραπεί σε υπόθεση υψηλού κινδύνου.

Πώς η πανδημία αναδιαμόρφωσε τα πρότυπα θανάτων διεθνώς

23 Σεπτεμβρίου 1998: Η εισβολή στο διαμέρισμα

Το βράδυ της Τετάρτης 23 Σεπτεμβρίου, ο Ματέι εντοπίζεται σε πολυκατοικία στην οδό Νιόβης 4. Μετά από αστυνομική επιχείρηση και συμπλοκή, καταφέρνει να διαφύγει μέσω φωταγωγού και να εισβάλει σε διαμέρισμα πρώτου ορόφου.

Εκεί βρίσκονται η 58χρονη Σουλτάνα Γκινάκη, τα παιδιά της Ευάγγελος (24) και Αμαλία (25), καθώς και ο αρραβωνιαστικός της Αμαλίας, Απόστολος Μακρινός (34). Ο Ματέι τους κρατά ομήρους με χειροβομβίδα, δένοντας την Αμαλία και τον αρραβωνιαστικό της με κορδόνια παπουτσιών.

Η αγωνία μεταφέρεται έξω από το κτίριο. Η ηγεσία της αστυνομίας ενημερώνεται, ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης λαμβάνει γνώση της κατάστασης, και οι διαπραγματεύσεις ξεκινούν.

Η «τελευταία κλήση» σε ζωντανή μετάδοση

Λίγο πριν τις 19:00, ο Σορίν Ματέι τηλεφωνεί στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ και ζητά να μιλήσει με τον παρουσιαστή του κεντρικού δελτίου ειδήσεων, Νίκο Ευαγγελάτο.

Για περίπου τέσσερις ώρες, η χώρα παρακολουθεί ζωντανά τη συνομιλία. Ο Ματέι εκφράζει τις απαιτήσεις του — ζητά 500.000 δολάρια — και δηλώνει ότι έχει κάνει χρήση ηρωίνης. Σε μια πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα συνθήκη, η διαπραγμάτευση εξελίσσεται δημόσια.

Αστυνομικοί αξιωματούχοι μεταβαίνουν στον τηλεοπτικό σταθμό για να κατευθύνουν τις συνομιλίες. Οι εντάσεις αυξάνονται όταν, αντί για αμφεταμίνες που ζητά, του αποστέλλονται υπνωτικά χάπια. Η δυσπιστία κορυφώνεται. Παρά τις διακυμάνσεις, απελευθερώνεται ο Ευάγγελος Γκινάκης και αργότερα η Σουλτάνα Γκινάκη.

Στο διαμέρισμα παραμένουν η Αμαλία και ο Απόστολος.

Η μοιραία εισβολή και η έκρηξη

Λίγο πριν από τις 23:00, η αστυνομία, βασιζόμενη σε εκτίμηση ότι η χειροβομβίδα είναι πιθανόν ψεύτικη, αποφασίζει την έφοδο. Η τηλεοπτική σύνδεση, που ουσιαστικά δεν είχε διακοπεί, μεταδίδει τους ήχους της επιχείρησης.

Σοκ στη Γαλλία: Δύο μωρά βρέθηκαν σε καταψύκτη – Συνελήφθη μια γυναίκα

Οι αστυνομικοί εισβάλλουν σπάζοντας την μπαλκονόπορτα. Καταφέρνουν να αποσπάσουν τον Απόστολο Μακρινό. Ο Ματέι, όμως, κρατά την Αμαλία Γκινάκη και, σε μια κίνηση που θα σημαδέψει για πάντα την υπόθεση, της τοποθετεί χειροβομβίδα στο ρούχο και την σπρώχνει προς τους αστυνομικούς.

Η έκρηξη που ακολουθεί είναι καταστροφική.

Η Αμαλία τραυματίζεται βαριά και μεταφέρεται στον Ερυθρό Σταυρό. Θα δώσει μάχη για τη ζωή της μέχρι τις 9 Οκτωβρίου, όταν και θα καταλήξει. Πολλοί αστυνομικοί τραυματίζονται, ανάμεσά τους ανώτατοι αξιωματικοί. Ένας οδηγός ακρωτηριάζεται.

Η επιχείρηση έχει αποτύχει με τραγικό τρόπο. Λίγες ώρες αργότερα, ο αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ. υποβάλλει την παραίτησή του.

Ο θάνατος του Σορίν Ματέι και τα αναπάντητα ερωτήματα

Μετά την έκρηξη, ο Ματέι μεταφέρεται σε νοσοκομεία και τελικά στο νοσοκομείο των φυλακών Κορυδαλλού. Έχει λάβει μεγάλες ποσότητες κατασταλτικών φαρμάκων.

Στις 26 Σεπτεμβρίου 1998, τρεις ημέρες μετά την ομηρία, διαπιστώνεται ο θάνατός του στο κελί του. Οι συνθήκες παραμένουν αντικείμενο αντιπαράθεσης.

Ιατροδικαστικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πνιγμό από εισρόφηση γαστρικού υγρού σε συνδυασμό με παρατεταμένη καταστολή. Διατάσσονται έρευνες και ένορκες διοικητικές εξετάσεις. Η δημόσια συζήτηση φουντώνει: Θα μπορούσε να είχε σωθεί; Ήταν η μεταφορά του στις φυλακές βιαστική;

Τα ερωτήματα δεν έπαψαν ποτέ να συνοδεύουν την υπόθεση.

Μια υπόθεση που άφησε βαθύ αποτύπωμα

Η ομηρία της Νιόβης δεν ήταν απλώς ένα αστυνομικό δράμα. Ήταν μια στιγμή που η τηλεόραση, η πολιτική ηγεσία και οι αστυνομικές αρχές βρέθηκαν στο ίδιο, εκρηκτικό κάδρο.

Η απώλεια της Αμαλίας Γκινάκη μετατράπηκε σε σύμβολο των συνεπειών ενός λανθασμένου χειρισμού. Η υπόθεση επηρέασε τον τρόπο κάλυψης κρίσεων από τα ΜΜΕ και τις τακτικές διαπραγμάτευσης της αστυνομίας τα επόμενα χρόνια.

Η ταινία

Η ταινία «Η Τελευταία Κλήση» έρχεται να φωτίσει ξανά εκείνη τη νύχτα. Όχι μόνο ως ιστορικό γεγονός, αλλά ως μια υπενθύμιση του πόσο λεπτή είναι η γραμμή ανάμεσα στη διαχείριση και την τραγωδία.

Πρόκειται για τη νέα κινηματογραφική παραγωγή της Tanweer, μια ταινία μυθοπλασίας που αντλεί έμπνευση από διαφορετικά πραγματικά περιστατικά που σημάδεψαν τη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Το σενάριο συνυπογράφουν ο σκηνοθέτης και η Κατερίνα Μπέη, ενώ μπροστά από την κάμερα συναντάμε ένα ισχυρό και πολυπρόσωπο καστ: Ορφέας Αυγουστίδης, Μαρία Ναυπλιώτου, Γιώργος Μπένος, Δημήτρης Λάλος, Ρένια Λουιζίδου, Νίκος Ψαρράς, Ερρίκος Λίτσης, Καλλιόπη Χάσκα, Γιάννης Καράμπαμπας, Βασίλης Ρίσβας, Πολύδωρος Βογιατζής, Θοδωρής Σκυφτούλης και Ράσμη Τσόπελα.

Η ιστορία τοποθετείται στην Παραμονή Πρωτοχρονιάς του 2000. Μια κλοπή όπλων από στρατόπεδο πυροδοτεί μια αλυσίδα γεγονότων που σύντομα οδηγεί σε κατάσταση ομηρίας σε διαμέρισμα στο Παγκράτι. Ένας γνώριμος στις Αρχές εγκληματίας κρατά μια οικογένεια αιχμάλωτη και απειλεί να τινάξει τα πάντα στον αέρα, απαιτώντας να βγει ζωντανά στην τηλεόραση.

Ένα τηλεοπτικό κανάλι σε κατάσταση συναγερμού. Μια αστυνομία που καλείται να διαχειριστεί ακόμη μία δημόσια πρόκληση. Και μια πόλη που παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα.

Βορίδης: «Η ΝΔ έχει κάνει συνεργασίες - Το θέμα είναι τι κάνουν τα άλλα κόμματα»

Καθώς οι ώρες περνούν, η υπόθεση μετατρέπεται σε μια σκληρή αναμέτρηση ανάμεσα στην εξουσία, τα μέσα ενημέρωσης και έναν άνθρωπο που δείχνει αποφασισμένος να φτάσει στα άκρα. Όλοι κινούνται σαν νήματα σε έναν αόρατο ιστό, που κάποιοι υφαίνουν στο παρασκήνιο — με τίμημα ανθρώπινες ζωές και την ίδια την αλήθεια.