Το ζήτημα της αγοράς και επιχειρησιακής ένταξης των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 επανήλθε στο προσκήνιο του τουρκικού δημόσιου διαλόγου, μέσα από ρεπορτάζ του τηλεοπτικού δικτύου Sözcü TV, το οποίο ανέδειξε τη διαχρονική στάση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις.
Σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις Τράμπ-Πούτιν-Ερντογάν για τους τουρκικούς S-400-Oι τρείς(3) πιθανές χώρες αποδέκτες
Οι δηλώσεις Ερντογάν και η στάση της Άγκυρας
Το τουρκικό δίκτυο θύμισε παλαιότερες τοποθετήσεις του Τούρκου Προέδρου, ο οποίος, από το 2019 και εντεύθεν, χαρακτήριζε την υπόθεση των S-400 «οριστικά κλεισμένη». Ο κ. Ερντογάν είχε επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να υποχωρήσει, επικαλούμενος λόγους εθνικής κυριαρχίας και διαμηνύοντας πως η χώρα δεν είναι υποχρεωμένη να αναζητά την έγκριση των ΗΠΑ για τις αμυντικές της επιλογές.
Η κριτική περί «στρατηγικού λάθους»
Παρά την τότε ρητορική, Τούρκοι αναλυτές, όπως ο απόστρατος αντιστράτηγος Ναΐμ Μπαμπουρόγλου, ασκούν σήμερα κριτική, χαρακτηρίζοντας την επιλογή των S-400 ως «στρατηγικό λάθος». Σύμφωνα με την ανάλυσή τους, η απόφαση αυτή είχε άμεσο κόστος την απώλεια της αεροπορικής υπεροχής της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας και του Ισραήλ.
Τα κύρια σημεία της κριτικής εστιάζονται στα εξής:
Απώλεια των F-35: Η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς, στο οποίο ήταν μία από τις εννέα χώρες-εταίρους.
Οικονομικό πλήγμα: Η απώλεια της συμμετοχής στην παραγωγή εξαρτημάτων του F-35 εκτιμάται ότι στέρησε από την τουρκική αμυντική βιομηχανία οφέλη που θα μπορούσαν να ανέλθουν σε 15 έως 30 δισ. δολάρια.
Τεχνολογική απομόνωση: Ο αποκλεισμός από το πρόγραμμα στέρησε από την τουρκική βιομηχανία την τεχνογνωσία που θα προέκυπτε από τη συμπαραγωγή περίπου 1.000 εξαρτημάτων του αεροσκάφους.
Οι κινήσεις για το πρόγραμμα KAAN
Στο μεταξύ, η εφημερίδα Milliyet αναφέρει ότι η Τουρκία στρέφεται ξανά σε αμερικανικές λύσεις για το πρόγραμμα του εγχώριου μαχητικού KAAN. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Άγκυρα σχεδιάζει την προμήθεια 48 αμερικανικών κινητήρων για την πρώτη παρτίδα 20 αεροσκαφών.
Η κίνηση αυτή κρίνεται ως μεταβατική, καθώς ο μακροπρόθεσμος στόχος της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας παραμένει η ανάπτυξη και ενσωμάτωση εγχώριου κινητήρα, με σκοπό την επίτευξη πλήρους αυτονομίας. Η χρήση αμερικανικών κινητήρων θεωρείται κρίσιμη για να διασφαλιστεί η επιχειρησιακή συνέχεια και εξέλιξη του προγράμματος του KAAN, εν μέσω των συνεχιζόμενων προκλήσεων στην εγχώρια παραγωγική διαδικασία.