Η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για την απόκτηση της Γροιλανδίας φαίνεται πως λειτούργησε ως ο τελικός καταλύτης για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ του πρακτορείου Reuters, η Ευρώπη επιταχύνει πλέον τις διαδικασίες για τη μείωση της εξάρτησής της από τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, συνειδητοποιώντας ότι τα συμφέροντα των δύο πλευρών του Ατλαντικού αποκλίνουν ολοένα και περισσότερο.

Chevron: Υπογραφές στο Μαξίμου για γεωτρήσεις σε Κρήτη και Πελοπόννησο

Η επιμονή της Ουάσιγκτον να αντιμετωπίζει εδάφη κυρίαρχων ευρωπαϊκών κρατών (εν προκειμένω της Δανίας) ως αντικείμενα αγοραπωλησίας στο πλαίσιο του «Real Estate», προκάλεσε σοκ και οργή, οδηγώντας τους Ευρωπαίους ηγέτες στο συμπέρασμα ότι η «στρατηγική αυτονομία» δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά μονόδρομος επιβίωσης.

Η «Πρόταση» που Ξεχείλισε το Ποτήρι

Όπως αναφέρει το Reuters, η κυβέρνηση Τραμπ επανέφερε στο τραπέζι το ζήτημα της Γροιλανδίας, όχι ως αστείο, αλλά ως σοβαρή γεωπολιτική επιδίωξη, συνδέοντάς την με την ασφάλεια της Αρκτικής και τον ανταγωνισμό με την Κίνα και τη Ρωσία. Η κατηγορηματική άρνηση της Κοπεγχάγης και η στήριξη που έλαβε από την υπόλοιπη ΕΕ ανέδειξαν το χάσμα αντίληψης.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, μιλώντας στο πρακτορείο, τόνισαν ότι το περιστατικό αυτό απέδειξε πως οι ΗΠΑ υπό τον Τραμπ βλέπουν τις συμμαχίες καθαρά συναλλακτικά. «Δεν μπορούμε να βασίζουμε την ασφάλειά μας σε έναν εταίρο που αμφισβητεί την εδαφική μας ακεραιότητα ή την αντιμετωπίζει ως εμπορικό προϊόν», σχολίασε ανώτερη διπλωματική πηγή στις Βρυξέλλες.

Επιτάχυνση των Ευρωπαϊκών Αμυντικών Προγραμμάτων

Η άμεση συνέπεια αυτής της κρίσης είναι η κινητοποίηση μηχανισμών που παρέμεναν αδρανείς. Το Reuters αποκαλύπτει ότι η Γαλλία και η Γερμανία ηγούνται μιας νέας πρωτοβουλίας για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Συγκεκριμένα, δίνεται έμφαση:

• Στην ανάπτυξη αυτόνομων δυνατοτήτων: Κατασκευή ευρωπαϊκών μαχητικών αεροσκαφών νέας γενιάς, drones και συστημάτων κυβερνοασφάλειας, χωρίς την ανάγκη αμερικανικής τεχνολογίας ή έγκρισης.

• Στην κοινή προμήθεια εξοπλισμών: Τα κράτη-μέλη πιέζονται να αγοράζουν «ευρωπαϊκά», μειώνοντας τις εισαγωγές από τις ΗΠΑ, κάτι που αναμένεται να προκαλέσει περαιτέρω τριβές με τον Λευκό Οίκο.

• Στη στρατηγική της Αρκτικής: Η ΕΕ αναγνωρίζει την Αρκτική ως ζώνη ζωτικού ενδιαφέροντος και σχεδιάζει να αυξήσει τη ναυτική της παρουσία στην περιοχή, για να προστατεύσει τα συμφέροντα των μελών της (Δανία, Σουηδία, Φινλανδία) χωρίς να περιμένει το αμερικανικό Ναυτικό.

  Γεραπετρίτης: Ενημέρωση για τα Ελληνοτουρκικά και οι «κόκκινες γραμμές»

Ο Ρόλος του ΝΑΤΟ και η Νέα Πραγματικότητα

Το ρεπορτάζ του Reuters διευκρινίζει ότι η Ευρώπη δεν επιδιώκει τη διάλυση του ΝΑΤΟ, αλλά την αναδιαμόρφωσή του. Ο στόχος είναι ένας «ευρωπαϊκός πυλώνας» εντός της Συμμαχίας, ο οποίος θα είναι ικανός να λειτουργεί αυτόνομα αν οι ΗΠΑ αποφασίσουν να αποστασιοποιηθούν ή να χρησιμοποιήσουν την ισχύ τους ως μοχλό πίεσης για άλλες διεκδικήσεις.

Η υπόθεση της Γροιλανδίας λειτούργησε ως «καμπανάκι αφύπνισης». Οι Ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται ότι η προστασία που παρείχαν οι ΗΠΑ μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο δεν είναι πλέον δεδομένη ούτε δωρεάν. Ο Ντόναλντ Τραμπ κατέστησε σαφές ότι όλα είναι διαπραγματεύσιμα, και η Ευρώπη απαντά χτίζοντας τα δικά της τείχη προστασίας.

Αυξήσεις μισθών 2026: Πόσο ανεβαίνει ο κατώτατος σε ιδιωτικό και δημόσιο

Οικονομικές και Πολιτικές Προεκτάσεις

Πέρα από το αμυντικό σκέλος, η κίνηση αυτή έχει και οικονομικές διαστάσεις. Η Ευρώπη επιδιώκει να κρατήσει τα τεράστια κονδύλια για την άμυνα εντός των συνόρων της, ενισχύοντας τη δική της βιομηχανική βάση και δημιουργώντας θέσεις εργασίας.

Η στροφή αυτή δεν είναι χωρίς ρίσκο. Η απεξάρτηση από τις ΗΠΑ απαιτεί τεράστιες επενδύσεις και πολιτική βούληση που συχνά λείπει από την ΕΕ. Ωστόσο, όπως καταλήγει το Reuters, το «σοκ της Γροιλανδίας» ίσως ήταν ακριβώς αυτό που χρειαζόταν η Γηραιά Ήπειρος για να πάρει στα σοβαρά την ίδια της την άμυνα και να ενηλικιωθεί γεωπολιτικά απέναντι σε έναν απρόβλεπτο σύμμαχο.