Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι ηγέτες αντέδρασαν με επιφυλακτικότητα στις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις του Σαββατοκύριακου που σκότωσαν τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ενώ παράλληλα καταδίκασαν τα αντίποινα της Τεχεράνης. Ορισμένοι έκαναν ανοιχτά λόγο για την πιθανότητα ενός νέου καθεστώτος στο Ιράν. Ο Ισπανός Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ήταν ο μόνος ηγέτης της ΕΕ που καταδίκασε ανοιχτά τα πλήγματα κατά του Ιράν.

Μεταξύ των αξιωματούχων της ΕΕ, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι «απαιτείται επειγόντως μια αξιόπιστη μετάβαση στο Ιράν», ενώ η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλλας ανέφερε ότι «υπάρχει πλέον ένας ανοιχτός δρόμος για ένα διαφορετικό Ιράν». Οι Ευρωπαίοι υπουργοί Εξωτερικών συνεδρίασαν το βράδυ της Κυριακής σε έκτακτη σύνοδο για τη Μέση Ανατολή, μετά από σχεδόν 36 ώρες πληγμάτων και αντιπληγμάτων σε όλη την περιοχή.

Ακολουθεί η σύνοψη των αντιδράσεων στις πρωτεύουσες της ΕΕ:

Αυστρία
Ο Καγκελάριος Κρίστιαν Στόκερ καταδίκασε τις ιρανικές επιθέσεις στα κράτη του Περσικού Κόλπου και στο Ισραήλ, δηλώνοντας ότι ο ιρανικός λαός «αξίζει μια ζωή με ειρήνη, ασφάλεια και ευημερία». Η Υπουργός Εξωτερικών Μπεάτε Μάινλ-Ράισινγκερ δήλωσε ότι ο θάνατος του Χαμενεΐ «ανοίγει ένα παράθυρο» για μια νέα εποχή στο Ιράν.

Βέλγιο
Ο Υπουργός Εξωτερικών Μαξίμ Πρεβό καταδίκασε τις επιθέσεις του Ιράν «με τον πιο έντονο τρόπο» και κάλεσε τους Βέλγους πολίτες στη Μέση Ανατολή να αναζητήσουν ασφάλεια.

Βουλγαρία
Το Υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε τα πλήγματα του Ιράν στα κράτη του Κόλπου, λέγοντας ότι διευρύνουν «το πεδίο της επικίνδυνης στρατιωτικής κλιμάκωσης για την οποία είναι υπεύθυνο». Το υπουργείο πρόσθεσε ότι το Ιράν πρέπει να σταματήσει τις επιθέσεις του.

Κροατία
Ο Υπουργός Εξωτερικών Γκόρνταν Γκρλιτς Ράντμαν έδωσε έμφαση στην αποκλιμάκωση και την επιστροφή στη διπλωματία μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ. Το Υπουργείο Εξωτερικών επέκρινε δριμύτατα την «αδιαλλαξία και την έλλειψη αξιοπιστίας» της Τεχεράνης, η οποία, όπως είπε, οδήγησε στην επίθεση από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Καταδίκασε επίσης τα πλήγματα αντιποίνων του Ιράν.

Κύπρος
Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης καταδίκασε τις επιθέσεις αντιποίνων του Ιράν κατά των χωρών του Κόλπου και τόνισε την ανάγκη για αποκλιμάκωση και διπλωματία.

Τσεχία
Ο πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις δήλωσε ότι «το ανεξέλεγκτο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και η υποστήριξη της τρομοκρατίας αποτελούν κίνδυνο για εμάς και για όλη την Ευρώπη», προσθέτοντας ότι η Πράγα στέκεται στο πλευρό των συμμάχων της στην περιοχή. Αργότερα καταδίκασε τις επιθέσεις της Τεχεράνης στις χώρες του Κόλπου.

Δανία
Ο Υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ρασμούσεν δήλωσε ότι «οι προηγούμενες ενέργειες του Ιράν είναι εντελώς απαράδεκτες». Οι Δανοί αξιωματούχοι «παρακολουθούν στενά» τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, πρόσθεσε.

Εσθονία
Ο Υπουργός Εξωτερικών Μάργκους Τσάκνα δήλωσε ότι «ο θάνατος του Αγιατολάχ Χαμενεΐ αποτελεί σημαντική οπισθοδρόμηση για τον σύμμαχο του Ιράν, τη Ρωσία, και δημιουργεί ένα άνοιγμα για τον ιρανικό λαό να διαμορφώσει το δικό του μέλλον. Το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Η πίεση μέσω κυρώσεων πρέπει να διατηρηθεί έως ότου το Ιράν τερματίσει την επιθετικότητά του στο εξωτερικό και την καταστολή κατά του ίδιου του του λαού στο εσωτερικό».

Φινλανδία
«Η Φινλανδία καταδικάζει τα αδικαιολόγητα και αδιάκριτα πλήγματα του Ιράν στις χώρες της περιοχής», δήλωσε ο Πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ. «Ακόμα και εκείνοι που εργάζονταν για μια διπλωματική λύση στοχοποιούνται τώρα». Πρόσθεσε ότι οι επιθέσεις πρέπει να σταματήσουν για την προστασία των αμάχων.

Γαλλία
Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν καταδίκασε τη «δυσανάλογη» ιρανική απάντηση στην επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ και δήλωσε ότι το Παρίσι είναι «έτοιμο να αναπτύξει πόρους για την προστασία των στενότερων εταίρων του» στη Μέση Ανατολή, προειδοποιώντας παράλληλα ότι η σύγκρουση «επιφέρει σοβαρές συνέπειες» για τη διεθνή ειρήνη. «Ο ιρανικός λαός πρέπει επίσης να μπορεί να οικοδομήσει ελεύθερα το μέλλον του», είπε. Η Γαλλία, μαζί με τους εταίρους των E3 (Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο), δήλωσε ότι δεν είχε καμία εμπλοκή στις επιθέσεις κατά του Ιράν. Αργότερα, η τριάδα εξέφρασε την προθυμία της να βοηθήσει με κάποια ιδιότητα τη δράση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του καθεστώτος, «ενδεχομένως μέσω της διευκόλυνσης αναγκαίων και αναλογικών αμυντικών ενεργειών για την καταστροφή της ικανότητας του Ιράν να εκτοξεύει πυραύλους και drones από την πηγή τους».

Γερμανία
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησε ότι τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν ενέχουν τον κίνδυνο ενός τέλματος τύπου Ιράκ, δήλωσε όμως ότι το Βερολίνο δεν θα κάνει «μαθήματα» στην Ουάσιγκτον, καθώς επιδιώκει την αμερικανική βοήθεια για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Ο Γερμανός ηγέτης πρόκειται να συναντηθεί με τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ την Τρίτη. Ο Μερτς τόνισε επίσης ότι, παρά τις προσπάθειες των ΗΠΑ, το Ιράν δεν έχει συμφωνήσει σε πυρηνική συμφωνία ούτε έχει δεσμευτεί για μείωση του πυραυλικού του προγράμματος. Οι προειδοποιήσεις του Μερτς κατά μιας παρατεταμένης σύγκρουσης επαναλήφθηκαν αργότερα από τον Βρετανό Πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του. Ο Στάρμερ έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον βαθμό στον οποίο η βρετανική κυβέρνηση είναι πρόθυμη να βοηθήσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στη σύγκρουση —αν και με καθορισμένο και περιορισμένο τρόπο— σε σύγκριση με την αρχική δήλωση των Ε3 που συντάχθηκε με τη Γερμανία και τη Γαλλία.

Ελλάδα
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε έμφαση στην ασφάλεια των Ελλήνων στην περιοχή και στην ανάγκη για αποτελεσματικό έλεγχο των πυρηνικών και βαλλιστικών προγραμμάτων του Ιράν, σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης.

Ουγγαρία
Ο πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν δήλωσε ότι η Ουγγαρία αυξάνει το επίπεδο αντιτρομοκρατικής προστασίας και χρησιμοποίησε τα πλήγματα στο Ιράν ως αφορμή για να μιλήσει για τον αγωγό Druzbha (Φιλία), έναν ρωσικό πετρελαιαγωγό προς την Κεντρική Ευρώπη, τον οποίο ισχυρίζεται ότι η Ουκρανία κρατά κλειστό κακόβουλα.

Ιρλανδία
Ο Ιρλανδός πρωθυπουργός (Taoiseach) Μιχόλ Μάρτιν εξέφρασε σοβαρή ανησυχία για την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή. «Δεν πρέπει ποτέ να επιτραπεί στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικά όπλα», ανέφερε σε δήλωσή του, προσθέτοντας όμως ότι «αυτός ο στόχος θα πρέπει να επιδιωχθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».

Ιταλία
Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και η κυβέρνησή της εμφανίστηκαν διστακτικές στο να καταδικάσουν ή να επικροτήσουν την επίθεση στο Ιράν ή τις αντεπιθέσεις της Τεχεράνης. Αντ’ αυτού, εστιάζουν σε επιχειρησιακά μέτρα, όπως η οργάνωση μιας «Task Force για τον Κόλπο» και οι συνομιλίες με το Ομάν και το Κατάρ.

Λετονία
«Ο κόσμος δεν θα χύσει δάκρυα για τον χαμό του δολοφονικού Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Είναι μια στιγμή ανακούφισης για τον γενναίο ιρανικό λαό», δήλωσε η Υπουργός Εξωτερικών Μπάιμπα Μπράζε. «Ο ιρανικός λαός αξίζει ένα μέλλον ελεύθερο από βία και καταπίεση».

Λιθουανία
Ο Υπουργός Εξωτερικών Κεστούτις Μπουντρίς χαιρέτισε τον θάνατο του Χαμενεΐ. «Η ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον, για τον ιρανικό λαό —αλλά και για τους Ισραηλινούς και ολόκληρη τη Μέση Ανατολή— φαίνεται να ήρθε πιο κοντά», δήλωσε.

Λουξεμβούργο
Ο πρωθυπουργός Λικ Φρίντεν δήλωσε ότι στηρίζει τον ιρανικό λαό, τονίζοντας ότι πρέπει τώρα να του επιτραπεί να «αποφασίσει για το μέλλον του, ελεύθερος από βία και καταπίεση».

Μάλτα
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ίαν Μποργκ καταδίκασε τις επιθέσεις αντιποίνων του Ιράν και επιβεβαίωσε την αλληλεγγύη της Βαλέτας προς το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Ολλανδία
Ο πρωθυπουργός Ρομπ Γιέτεν δήλωσε ότι οι επιθέσεις του Ιράν πρέπει να σταματήσουν και ότι η ολλανδική κυβέρνηση ανησυχεί για τη σύγκρουση στην περιοχή. Σημείωσε τις έντονες ανησυχίες για το καθεστώς του Ιράν και την καταστολή που ασκεί.

Πολωνία
Ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι δήλωσε ότι η Πολωνία είχε εκ των προτέρων γνώση της επίθεσης ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, ενώ ο Πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ τόνισε την ασφάλεια των Πολωνών πολιτών στη Μέση Ανατολή.

Πορτογαλία
Ο πρωθυπουργός Λουίς Μοντενέγκρο καταδίκασε τις ιρανικές επιθέσεις στα κράτη του Κόλπου και ζήτησε αυτοσυγκράτηση. «Επαναλαμβάνουμε επίσης, όπως πάντα, την ανάγκη το Ιράν να σεβαστεί τα ανθρώπινα δικαιώματα του λαού του, τα οποία έχουν παραβιαστεί με απαράδεκτο τρόπο», σημείωσε.

Ρουμανία
Ο πρόεδρος Νικουσόρ Νταν εστίασε στην ασφάλεια των Ρουμάνων πολιτών, αλλά η Υπουργός Εξωτερικών Τοϊού Οάνα δήλωσε ότι ο θάνατος του Χαμενεΐ «είναι ένα σημείο καμπής», υπογραμμίζοντας τις βάναυσες ενέργειες του ιρανικού καθεστώτος κατά των πολιτών του και την υποστήριξή του στη στρατιωτική εκστρατεία της Ρωσίας.

Σλοβακία
Ο πρόεδρος Ρόμπερτ Φίτσο δήλωσε ότι τα αντίποινα ήταν αναμενόμενα μετά την επίθεση στο Ιράν και εξέφρασε την αλληλεγγύη του στις χώρες που επλήγησαν, ιδιαίτερα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Σλοβενία
Η κυβέρνηση στη Λιουμπλιάνα δήλωσε ότι «παρακολουθεί με ανησυχία» τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και κάλεσε σε αποκλιμάκωση. «Περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για την περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια», ανέφερε.

Ισπανία
Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ήταν ο μόνος ηγέτης της ΕΕ που καταδίκασε ανοιχτά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν. «Απορρίπτουμε τη μονομερή στρατιωτική δράση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ», δήλωσε. Καταδίκασε επίσης τις αντεπιθέσεις της Τεχεράνης: «Δεν έχουμε την πολυτέλεια για άλλον έναν παρατεταμένο και καταστροφικό πόλεμο στη Μέση Ανατολή».

Σουηδία
Ο πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον καταδίκασε τις ιρανικές αντεπιθέσεις και επέκρινε την καταπίεση του καθεστώτος προς τον ίδιο του τον λαό. «Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και η υποστήριξή του σε τρομοκρατικές ομάδες αποτελούν εδώ και καιρό αποσταθεροποιητικό παράγοντα», δήλωσε ο Κρίστερσον, όπως αναφέρει δημοσίευμα του Politico.