Η γεωστρατηγική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου διαμορφώνεται ταχύτατα, με την Ελλάδα να εδραιώνει τον ρόλο της ως ο κεντρικός ενεργειακός εγγυητής της Ευρώπης. Στο επίκεντρο αυτού του εθνικού σχεδιασμού βρίσκεται η ηλεκτρική διασύνδεση GREGY, ένα κολοσσιαίο έργο που ενώνει τα δίκτυα της Ελλάδας και της Αιγύπτου, παρακάμπτοντας ανταγωνιστικά σχέδια και ενισχύοντας την ασφάλεια μέσω της ενεργειακής αυτονομίας.
Το φιλόδοξο εγχείρημα περνά πλέον σε φάση ουσιαστικής ωρίμανσης. Η εταιρεία Elica του Ομίλου Κοπελούζου προχώρησε στην προκήρυξη κρίσιμων διαγωνισμών, οι οποίοι θα καθορίσουν με απόλυτη ακρίβεια τα τεχνικά δεδομένα για την πόντιση του στρατηγικού υποθαλάσσιου καλωδίου.
Το στρατηγικό χρονοδιάγραμμα και οι έρευνες βυθού
Οι διαδικασίες προχωρούν με εντατικούς ρυθμούς, καθώς στις αρχές του 2027 αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι αναθέσεις των δύο βασικών μελετών. Πρόκειται για την εξειδικευμένη έρευνα του βυθού και τη μελέτη των χερσαίων έργων πολιτικού μηχανικού, οι οποίες έρχονται να προστεθούν στον διεθνή διαγωνισμό για την εκπόνηση της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων που είχε προκηρυχθεί τον προηγούμενο μήνα.
Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, έχει ήδη ολοκληρωθεί η αρχική μελέτη για τη βέλτιστη όδευση του καλωδίου, ενώ στο τελικό στάδιο βρίσκεται η τεχνική ανάλυση κόστους-οφέλους. Τα δεδομένα αυτά θα «κλειδώσουν» τα οικονομικά και τεχνικά χαρακτηριστικά της επένδυσης, προετοιμάζοντας το έδαφος για τον βασικό σχεδιασμό του εξοπλισμού. Ο τελικός στόχος είναι η λήψη της οριστικής επενδυτικής απόφασης εντός του 2028, ώστε να ξεκινήσουν άμεσα οι κατασκευαστικές εργασίες και το έργο να παραδοθεί πλήρως λειτουργικό το 2031.
Το έργο των 13 δισ. που αλλάζει τον χάρτη
Τα μεγέθη της διασύνδεσης GREGY προκαλούν ίλιγγο και εξηγούν τη σημασία της για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Το έργο αφορά την πόντιση ενός υποθαλάσσιου καλωδίου συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC), συνολικής ισχύος 3.000 MW. Η διαδρομή του αγγίζει τα 954 χιλιόμετρα, ξεκινώντας από την περιοχή El Sallum της Αιγύπτου και καταλήγοντας στη Νέα Μάκρη της Αττικής.
Η συμφωνία δεν αφορά μόνο τη μεταφορά ρεύματος, αλλά και την παραγωγή καθαρής ενέργειας. Στην αφρικανική ήπειρο προβλέπεται η ανάπτυξη θηριωδών εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών, συνολικής ισχύος 8,5 GW (5,4 GW από αιολικά πάρκα και 3,1 GW από φωτοβολταϊκά). Ο συνολικός προϋπολογισμός της διασύνδεσης και των έργων παραγωγής αγγίζει τα 13 δισεκατομμύρια ευρώ.
Το γεωπολιτικό όφελος για την Αθήνα είναι πολλαπλό. Η ηλεκτρική ενέργεια που θα φτάνει στην Ελλάδα θα διοχετεύεται εν μέρει στις ευρωπαϊκές αγορές, θα τροφοδοτεί την εγχώρια βαριά βιομηχανία και θα χρησιμοποιείται για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου. Ουσιαστικά, η χώρα μας θα υποκαταστήσει εισαγωγές 4,5 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως, θωρακίζοντας την οικονομία της από διεθνείς ενεργειακές κρίσεις και γεωπολιτικούς εκβιασμούς.
