Ισχυρή άνοδο άνω του 2,5% κατέγραψαν τη Δευτέρα οι τιμές του αργού πετρελαίου, καθώς το αδιέξοδο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, οι νέες απειλές της Τεχεράνης για κλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ και η σκληρή ρητορική του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ενίσχυσαν τις ανησυχίες για την παγκόσμια προσφορά αργού, σύμφωνα με το 

Τα futures του Brent ενισχύθηκαν κατά 2,35 δολάρια ή 2,65%, κλείνοντας στα 90,87 δολάρια το βαρέλι. Το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) σημείωσε άνοδο 2,10 δολαρίων ή 2,55%, στα 84,50 δολάρια το βαρέλι.

Στο επίκεντρο της αγοράς βρίσκεται η προοπτική των διαπραγματεύσεων Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, καθώς έληξε τη Δευτέρα η προθεσμία των 60 ημερών που είχε τεθεί με το μνημόνιο κατανόησης της 17ης Ιουνίου. Η συμφωνία προέβλεπε το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ενώ παράλληλα οι δύο πλευρές θα διαπραγματεύονταν μια τελική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Ωστόσο, οι προοπτικές για διπλωματική διέξοδο εμφανίζονται εξαιρετικά περιορισμένες.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, απέκλεισε συνομιλίες για παράταση του μνημονίου κατανόησης, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο Tasnim.

«Δεν ξεκινήσαμε καν διαπραγματεύσεις και οι ΗΠΑ παραβίασαν τη συμφωνία από την αρχή. Επομένως, το ζήτημα των 60 ημερών δεν έχει σημασία», δήλωσε ο Μπαγαΐ.

Την ίδια στιγμή, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επιδιώκουν παράταση του μνημονίου κατανόησης με το Ιράν, ενώ ανέφερε στους δημοσιογράφους ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να αποδεχθεί το είδος της συμφωνίας που ο ίδιος θεωρεί απαραίτητο.

Η κλιμάκωση της ρητορικής και από τις δύο πλευρές ενίσχυσε τις ανησυχίες ότι το διπλωματικό παράθυρο κλείνει, με άμεσες συνέπειες για την αγορά ενέργειας.

Το Ιράν προειδοποιεί ότι περνά στην επίθεση

Υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να αλλάξει στρατηγική, περνώντας από την άμυνα στην επίθεση, εάν αποτύχει η διπλωματία με τις ΗΠΑ.

Το Ιράν θα κλιμακώσει τις εντάσεις στα Στενά του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή και θα εξαπολύσει επίθεση, εάν η Ουάσινγκτον δεν εφαρμόσει πλήρως την ενδιάμεση συμφωνία μέσα σε διάστημα μερικών εβδομάδων.

«Οι ιρανικές οντότητες πρέπει να είναι προετοιμασμένες να κλιμακώσουν τις εντάσεις στα Στενά του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή, καθώς το Ιράν θα είναι έτοιμο να λάβει αποφάσεις και να αναλάβει δράση σε δύσκολες αποφάσεις», δήλωσε ο αξιωματούχος στο Reuters.

Ο Ιρανός αξιωματούχος υποστήριξε ακόμη ότι η Τεχεράνη χάνει την εμπιστοσύνη της στην αξία της διπλωματίας με την Ουάσινγκτον, ενισχύοντας τις ανησυχίες ότι η αντιπαράθεση μπορεί να περάσει σε νέα φάση.

Από την πλευρά του, ο Τραμπ κλιμάκωσε ακόμη περισσότερο τη ρητορική του, απαιτώντας ουσιαστικά την παράδοση της Τεχεράνης.

«Το Ιράν θα πρέπει να υψώσει τη λευκή σημαία της παράδοσης», δήλωσε σε τηλεφωνική συνέντευξη στο Fox News.

Παράλληλα, εξαπέλυσε απειλή ακόμη και κατά του Ομάν, το οποίο έχει διαδραματίσει μεσολαβητικό ρόλο στις προσπάθειες για τη διαχείριση της κυκλοφορίας μέσω των Στενών του Ορμούζ.

«Αν το Ομάν μπει στη μέση, θα το βομβαρδίσουμε ανελέητα», δήλωσε ο Αμερικανός Πρόεδρος.
 

Σχεδόν «παγωμένη» η κίνηση στο Ορμούζ

Οι εξελίξεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία για την αγορά πετρελαίου λόγω της δραματικής συρρίκνωσης της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου πριν από την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και LNG.

Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Reuters, μόλις πέντε πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων διέσχισαν τα Στενά το Σάββατο, ενώ την Κυριακή δεν καταγράφηκε καμία αντίστοιχη διέλευση. Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο είχαν περάσει 31 πλοία.

Άλλα στοιχεία της Kpler, που επικαλείται το CNBC και αφορούν το σύνολο της κίνησης, δείχνουν ότι μόλις τρία πλοία διέσχισαν τα Στενά την Κυριακή, καταδεικνύοντας ότι η εμπορική κίνηση βρίσκεται κοντά σε πλήρη παράλυση.

«Όσο ανεβαίνουν οι τόνοι, ανεβαίνουν και οι τιμές», δήλωσε ο Φιλ Φλιν, ανώτερος αναλυτής της Price Futures Group, επισημαίνοντας ότι η αβεβαιότητα γύρω από τη δυνατότητα των πλοίων να περάσουν από το Ορμούζ ενισχύει την ανησυχία στην αγορά.

Και τα δύο βασικά συμβόλαια πετρελαίου είχαν ήδη ενισχυθεί περισσότερο από 5% την προηγούμενη εβδομάδα, μετά τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια που διαχειρίζεται η ADNOC στα Στενά του Ορμούζ και σε διυλιστήριο της Saudi Aramco.
 

Το σενάριο των 100 δολαρίων

Η αγορά βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με δύο εντελώς διαφορετικά σενάρια. Από τη μία, μια διπλωματική λύση που θα επέτρεπε την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να προκαλέσει απότομη αποκλιμάκωση των τιμών. Από την άλλη, μια βαθύτερη διαταραχή των ροών μπορεί να οδηγήσει το Brent σε αισθητά υψηλότερα επίπεδα.

Ο Μπιάρνε Σίλντροπ της SEB Research εκτιμά ότι οι τιμές δύσκολα θα κινηθούν πολύ υψηλότερα, εκτός εάν σταματήσουν και οι σημερινές νυχτερινές ροές αργού μέσω του Ορμούζ ή κλείσουν τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

Ωστόσο, ο πρόεδρος της Rapidan Energy, Μπομπ ΜακΝάλι, εκτιμά ότι το Brent είναι πιθανό να κινηθεί ξανά προς τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας μπορεί να αλλάξει την ισορροπία της αγοράς: η Κίνα.

Σύμφωνα με τον ΜακΝάλι, το Πεκίνο έχει περιορίσει τις εισαγωγές του κατά 4 έως 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, γεγονός που έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στο να αποτραπεί μια ακόμη μεγαλύτερη εκτίναξη των διεθνών τιμών κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.

Η κατάσταση, όμως, μπορεί να αλλάξει εάν η Κίνα επιτρέψει στα διυλιστήριά της να αυξήσουν ξανά τις εισαγωγές προκειμένου να επωφεληθούν από τις υψηλές τιμές των διυλισμένων προϊόντων.

«Η έξοδος της Κίνας από αυτή τη δραστική περικοπή των εισαγωγών δεν είναι συμβατή με σταθερές τιμές Brent», προειδοποίησε ο αναλυτής.
 

Το Ιράν υπό «οικονομικό στραγγαλισμό»

Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, υποστήριξε ότι ο Τραμπ διαθέτει τον χρόνο για να περιμένει μέχρι οι κυρώσεις και το πετρελαϊκό εμπάργκο να ασκήσουν ακόμη μεγαλύτερη πίεση στην Τεχεράνη.

«Νομίζω πως ναι. Ο Πρόεδρος παίζει το μακροπρόθεσμο παιχνίδι», δήλωσε στο Fox News.

«Το Ιράν δεν μπορεί αυτή τη στιγμή να εξαγάγει καθόλου πετρέλαιο. Αυτό αποτελεί μέρος του οικονομικού στραγγαλισμού που του επιβάλλουμε. Όμως ο κόσμος δεν χρειάζεται το ιρανικό πετρέλαιο», πρόσθεσε.

Την ίδια ώρα, οι παραγωγοί του Κόλπου αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους για να διατηρήσουν τις εξαγωγές τους. Η ADNOC πούλησε τουλάχιστον 14 εκατ. βαρέλια spot αργού σε ασιατικά διυλιστήρια, ενώ η Saudi Aramco προσφέρει σε ορισμένους Ασιάτες πελάτες φορτία προς παράδοση εκτός των Στενών του Ορμούζ.
 

Σε χαμηλό από το 1982 τα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα

Πρόσθετη πίεση στην αγορά δημιουργεί η συνεχιζόμενη μείωση των αμερικανικών στρατηγικών αποθεμάτων. Τα αποθέματα αργού στο Strategic Petroleum Reserve μειώθηκαν κατά περίπου 5,3 εκατ. βαρέλια την περασμένη εβδομάδα, στα 293,4 εκατ. βαρέλια, σύμφωνα με το υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ.

Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο από τον Δεκέμβριο του 1982, με τις αποδεσμεύσεις να αποτελούν μέρος της συμφωνίας για διάθεση συνολικά 172 εκατ. βαρελιών από το αμερικανικό στρατηγικό απόθεμα.

Ο Ράιτ δήλωσε παράλληλα ότι θα συνομιλήσει με τα αμερικανικά διυλιστήρια για τρόπους αύξησης της παραγωγής καυσίμων, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις τιμές της βενζίνης, οι οποίες παραμένουν επίμονα υψηλές μετά την έναρξη του πολέμου.

Τα αμερικανικά διυλιστήρια, πάντως, λειτουργούν ήδη με υψηλούς ρυθμούς, καθώς οι αυξημένες τιμές των καυσίμων έχουν ενισχύσει τα περιθώρια κέρδους τους.