Η αυλαία για τη δυναστεία που κυβέρνησε τη Συρία με σιδηρά πυγμή για μισό αιώνα πέφτει πλέον και στις δικαστικές αίθουσες, με μια απόφαση που στέλνει ηχηρό μήνυμα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Είκοσι μήνες μετά την κατάρρευση του καθεστώτος του (Δεκέμβριος 2024), ο ανατραπείς πρόεδρος Μπασάρ αλ Άσαντ και ο μικρότερος αδερφός του, καταδικάστηκαν ερήμην σε θάνατο.

Η ετυμηγορία του Τέταρτου Ποινικού Δικαστηρίου της Δαμασκού, όπως μεταδίδει το Associated Press, αφορά βαρύτατες κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου. Πρόκειται για τον δικαστικό επίλογο μιας 14ετούς, αιματηρής σύγκρουσης που άφησε πίσω της περίπου μισό εκατομμύριο νεκρούς, ισοπεδωμένες πόλεις και εκατομμύρια πρόσφυγες.

Η ρωσική ασπίδα και το αίτημα έκδοσης

«Ο Μπασάρ αλ Άσαντ χρησιμοποίησε κρατικές υπηρεσίες για να διαπράξει εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο δικαστής Φαχαρελντίν αλ Αριάν, κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας που μεταδόθηκε ζωντανά από τη συριακή κρατική τηλεόραση.

Η καταδίκη, ωστόσο, παραμένει προς το παρόν σε θεωρητικό επίπεδο για τα δύο αδέρφια. Ο Μπασάρ και ο Μαχέρ Άσαντ κατάφεραν να διαφύγουν στη Ρωσία αμέσως μετά την πτώση της κυβέρνησής τους, εξασφαλίζοντας πολιτικό άσυλο. Η νέα ηγεσία της Συρίας έχει ήδη απαιτήσει από τη Μόσχα την άμεση έκδοσή τους, ανοίγοντας ένα νέο διπλωματικό μέτωπο.

Στο κλουβί ο «σφαγέας» της Ντεράα

Αντίθετα με τους φυγάδες αδερφούς του, ο ξάδερφος του Άσαντ από την πλευρά της μητέρας του, Άτεφ Νατζίμπ, βρέθηκε αντιμέτωπος με τους φυσικούς του δικαστές. Κάτω από δρακόντεια μέτρα ασφαλείας και φορώντας στολή κρατουμένου, ο Νατζίμπ άκουσε τη θανατική του καταδίκη μέσα από ένα κλουβί, ενώ πλήθος κόσμου είχε συγκεντρωθεί έξω από το δικαστήριο στο κέντρο της Δαμασκού.

Ο πρώην ταξίαρχος του συριακού στρατού αποτελεί ένα από τα υψηλότεραβαθμα στελέχη του καθεστώτος που λογοδότησαν. Ως επικεφαλής του Κλάδου Πολιτικής Ασφάλειας στη νότια επαρχία της Ντεράα το 2011, επέβλεψε την άγρια καταστολή που αποτέλεσε τη θρυαλλίδα του εμφυλίου. Ήταν αυτός που διέταξε τη σύλληψη και τα βασανιστήρια εφήβων οι οποίοι είχαν γράψει αντικυβερνητικά συνθήματα σε σχολικό τοίχο. Για τη δράση του, του είχαν επιβληθεί κυρώσεις από το US Department of the Treasury ήδη από τον Απρίλιο του 2011.

Ο σκοτεινός ρόλος του Μαχέρ Άσαντ

Η θανατική ποινή για τον Μαχέρ Άσαντ κλείνει τον κύκλο για τη σκοτεινή στρατιωτική πτέρυγα της οικογένειας. Ως πρώην διοικητής της περιβόητης 4ης Τεθωρακισμένης Μεραρχίας του συριακού στρατού, βαρύνεται με κατηγορίες που ξεπερνούν τις σφαγές στα πεδία των μαχών. Σύμφωνα με ακτιβιστές της συριακής αντιπολίτευσης, η μεραρχία του λειτουργούσε ως κράτος εν κράτει, έχοντας κατηγορηθεί για βασανιστήρια, εκβιασμούς, λειτουργία παράνομων κέντρων κράτησης, αλλά και για τη διακίνηση ναρκωτικών που χρηματοδοτούσε τον πόλεμο του καθεστώτος.