Οι προγνώσεις για τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου καταδεικνύουν ότι ο πολικός αεροχείμαρρος (jet stream) αποκτά πιο ζωνική διάταξη, δηλαδή ακολουθεί μια περισσότερο δυτικοανατολική πορεία. Η εξέλιξη αυτή επιτρέπει στις ωκεάνιες αέριες μάζες του Ατλαντικού να εισχωρήσουν εκ νέου στην ευρωπαϊκή ήπειρο, περιορίζοντας τη δράση του ισχυρού αντικυκλώνα που τις προηγούμενες ημέρες εγκλώβισε εξαιρετικά θερμές αέριες μάζες πάνω από τη Γαλλία, την Ισπανία, τη βόρεια Ιταλία και τη νότια Βρετανία.
Οι μεσοπρόθεσμοι χάρτες του ECMWF δείχνουν ότι οι ανωμαλίες γεωδυναμικού ύψους στα 500 hPa γίνονται ολοένα και λιγότερο κυματιστές πάνω από τον Βόρειο Ατλαντικό, ενώ ο υποτροπικός θόλος υψηλών πιέσεων υποχωρεί προς τον ωκεανό. Παράλληλα, πιο ουδέτερα ή και ελαφρώς αρνητικά πεδία πίεσης αναπτύσσονται στη βόρεια Ευρώπη, επιτρέποντας τη συχνότερη διέλευση διαταραχών προς τα Βρετανικά Νησιά και τη βόρεια Γαλλία.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί το τέλος μιας παρατεταμένης περιόδου ατμοσφαιρικής σταθερότητας στη δυτική Ευρώπη. Η αυξημένη νέφωση, οι ισχυρότεροι άνεμοι και η διέλευση μετώπων αναμένεται να ρίξουν σταδιακά τη θερμοκρασία σε επίπεδα πιο κοντά στις κλιματικές τιμές της εποχής.
Ιστορικός καύσωνας στη δυτική Ευρώπη
Το κύμα ζέστης που έπληξε τη δυτική Ευρώπη καταγράφεται ήδη ως ένα από τα πιο ακραία των τελευταίων δεκαετιών. Η Γαλλία βρέθηκε αντιμέτωπη με μία από τις θερμότερες ημέρες στην ιστορία των μετρήσεων της, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο καταρρίφθηκαν ρεκόρ θερμοκρασίας για τον μήνα Ιούνιο.
Αλλάζει ο καιρός το Σαββατοκύριακο - Έρχονται καταιγίδες και μπουρίνια το επόμενο 48ωρο
Σε πολλές περιοχές κοντά στα σύνορα Γαλλίας και Ισπανίας οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ οι εξαιρετικά υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες επιβάρυναν σημαντικά τη δημόσια υγεία και τις υποδομές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το ECMWF είχε εντοπίσει αρκετές ημέρες νωρίτερα τη δυναμική του φαινομένου, με τους δείκτες ακραίων καιρικών φαινομένων (EFI) να προειδοποιούν εγκαίρως για την ένταση και τη διάρκεια του καύσωνα.
Η θερμότητα μετατοπίζεται ανατολικά
Ο χάρτης θερμοκρασιακών αποκλίσεων επιβεβαιώνει τη σταδιακή μετατόπιση του άξονα της ζέστης προς την ανατολική Ευρώπη και την ανατολική Μεσόγειο. Ενώ η δυτική και κεντρική Ευρώπη καλύπτεται από αρνητικές αποκλίσεις θερμοκρασίας, η ανατολική Ευρώπη, η περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, η Τουρκία και τμήματα της ανατολικής Μεσογείου εμφανίζουν έντονα θετικές αποκλίσεις.
Οι βαθιές κόκκινες και πορφυρές αποχρώσεις στον χάρτη υποδηλώνουν θερμοκρασίες σημαντικά υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα, δείχνοντας ότι η θερμή αέρια μάζα δεν εξαφανίζεται αλλά μετατοπίζεται ανατολικότερα.
Πώς θα επηρεαστεί η Ελλάδα
Η Ελλάδα βρίσκεται κοντά στο όριο ανάμεσα στις ψυχρότερες αέριες μάζες της κεντρικής Ευρώπης και στη θερμή δεξαμενή που καλύπτει την Τουρκία και την ανατολική Μεσόγειο. Αυτό σημαίνει ότι η χώρα θα βρεθεί σε μια μεταβατική ζώνη με έντονες διακυμάνσεις.
Σε πρώτη φάση, η παρουσία της θερμής αέριας μάζας ανατολικά της χώρας θα διατηρήσει τις θερμοκρασίες σε σχετικά υψηλά επίπεδα, κυρίως στα ανατολικά ηπειρωτικά, το Αιγαίο και τη νότια Ελλάδα. Ωστόσο, η ενίσχυση της δυτικής κυκλοφορίας στην Ευρώπη αυξάνει τις πιθανότητες διέλευσης πιο δροσερών αερίων μαζών και βαρομετρικών διαταραχών προς τα Βαλκάνια.
Καιρός: Φθινοπωρινό σκηνικό με χαλάζι και καταιγίδες - Προειδοποίηση για ισχυρά Μποφόρ
Έτσι, κατά τη διάρκεια του πρώτου δεκαημέρου του Ιουλίου δεν αποκλείεται να σημειωθεί σταδιακή αποκλιμάκωση της ζέστης, με τις θερμοκρασίες να επανέρχονται πιο κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή. Παράλληλα, η σύγκρουση θερμών και ψυχρότερων αερίων μαζών μπορεί να ευνοήσει την εκδήλωση τοπικά ισχυρών καταιγίδων, κυρίως στα ηπειρωτικά και τα βόρεια τμήματα της χώρας.
Τα τελευταία προγνωστικά δεδομένα δείχνουν ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται στον πυρήνα του ψυχρού κύματος που επηρεάζει τη δυτική και κεντρική Ευρώπη, αλλά ούτε και στο κέντρο της ακραίας ζέστης που μετατοπίζεται προς την ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, η γειτνίασή της με τη ζώνη των ισχυρών θετικών θερμοκρασιακών αποκλίσεων καθιστά πιθανές τις θερμές εξάρσεις, ιδιαίτερα στα ανατολικά και νότια τμήματα της χώρας.
