Ένα καινούργιο κεφάλαιο στον ενεργειακό σχεδιασμό της ανοίγει η Τουρκία, θέτοντας σε τροχιά υλοποίησης ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για την αξιοποίηση του αιολικού δυναμικού στη θάλασσα. Συγκεκριμένα, η Τουρκία προετοιμάζεται για τον πρώτο διαγωνισμό υπεράκτιας αιολικής ενέργειας στην ιστορία της, ο οποίος προγραμματίζεται να διεξαχθεί εντός του πρώτου τριμήνου του 2027. Η πρωτοβουλία αυτή επιβεβαιώνει την απόφαση της Άγκυρας να καταστήσει τη συγκεκριμένη τεχνολογία κεντρική στρατηγική προτεραιότητα στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Ο βασικός στόχος προβλέπει την απόκτηση 5 GW υπεράκτιας αιολικής ισχύος έως το 2035.
Θαλάσσιες Περιοχές Αυξημένου Γεωγραφικού Ενδιαφέροντος
Στο επίκεντρο αυτού του σχεδιασμού βρίσκονται τέσσερις θαλάσσιες ζώνες στο βορειοανατολικό Αιγαίο και την ευρύτερη περιοχή των Δαρδανελίων, οι οποίες παρουσιάζουν ιδιαίτερο γεωγραφικό ενδιαφέρον. Πρόκειται για τον Κόλπο του Σάρου, την Ίμβρο, την Τένεδο και τη θαλάσσια περιοχή ανοικτά του Εδρεμίτ, απέναντι από τη Λέσβο.
Οι τέσσερις αυτές περιοχές συνθέτουν ένα ευρύ τόξο ανάπτυξης υπεράκτιας αιολικής ενέργειας στη δυτική πλευρά της Τουρκίας, το οποίο εκτείνεται σε μικρή απόσταση από ελληνικές περιοχές. Οι συγκεκριμένες ζώνες είχαν ήδη προσδιοριστεί ως υποψήφιοι χώροι για την εγκατάσταση θαλάσσιων αιολικών πάρκων, ενώ αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη οι απαιτούμενες τεχνικές και διοικητικές διαδικασίες για την επίσημη ένταξή τους στο θεσμικό πλαίσιο των Ζωνών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (YEKA).
Χρονοδιάγραμμα, Διαβούλευση και Διεθνής Παρουσίαση
Όπως ανακοίνωσε ο Υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Alparslan Bayraktar, ο πρώτος διαγωνισμός αναμένεται να πραγματοποιηθεί μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2027. Ωστόσο, η επίσημη ανακοίνωση των όρων θα λάβει χώρα νωρίτερα, καθώς η Άγκυρα επιθυμεί να παρουσιάσει τον νέο ενεργειακό σχεδιασμό της πριν από τη σύνοδο COP31, που θα φιλοξενηθεί στην Αττάλεια τον Νοέμβριο.
Η διαδικασία προετοιμασίας βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, καθώς έχει δημοσιευθεί το προσχέδιο των προδιαγραφών για τον πρώτο διαγωνισμό υπεράκτιας YEKA. Οι επενδυτές, οι εκπρόσωποι της αγοράς και οι ενδιαφερόμενοι φορείς έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους στη δημόσια διαβούλευση έως τις 17 Αυγούστου 2026. Ακολούθως, το τουρκικό υπουργείο Ενέργειας θα προχωρήσει στη διαμόρφωση των τελικών όρων του διαγωνισμού.
Η Σημασία του Προγράμματος YEKA και η Εθνική Στρατηγική
Η τουρκική πλευρά δεν αντιμετωπίζει τα θαλάσσια αιολικά πάρκα απλώς ως μια επιπλέον μορφή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με τον κ. Bayraktar, ο τομέας αυτός συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια, την ανάπτυξη της εγχώριας βιομηχανίας και τη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
Το πρόγραμμα YEKA θεσπίστηκε το 2016 με σκοπό τη διευκόλυνση μεγάλων έργων ΑΠΕ και την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής σχετικών τεχνολογιών. Στην πορεία το μοντέλο τροποποιήθηκε ώστε να γίνει ελκυστικότερο για επενδύσεις, περιλαμβάνοντας απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης και πρόσθετα οικονομικά κίνητρα. Μέχρι σήμερα, έχουν πραγματοποιηθεί δημοπρασίες YEKA συνολικής ισχύος 7,8 GW, ενώ επιπλέον 3,8 GW κατανεμήθηκαν για τα έτη 2024 και 2025 μέσω του αναθεωρημένου μοντέλου.
Ο Συνολικός Στόχος των 120 GW έως το 2035
Ο σχεδιασμός για τα υπεράκτια αιολικά αποτελεί τμήμα μιας ευρύτερης ενεργειακής στρατηγικής. Η συνολική εγκατεστημένη ηλεκτροπαραγωγική ισχύς της Τουρκίας ξεπερνά τα 125 GW, με περισσότερο από το 60% να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές, ενώ η αιολική ισχύς υπερβαίνει τα 15 GW.
Η χώρα προγραμματίζει διαγωνισμούς YEKA τουλάχιστον 2 GW ετησίως, με κεντρικό στόχο η συνολική εγκατεστημένη ισχύς αιολικής και ηλιακής ενέργειας να φτάσει τα 120 GW έως το 2035. Ο επιμέρους στόχος των 5 GW για τα υπεράκτια αιολικά αναμένεται να μεταβάλει σημαντικά τον ενεργειακό χάρτη της περιοχής, προσθέτοντας ισχυρή θαλάσσια αιολική δραστηριότητα στο βορειοανατολικό Αιγαίο και τα Δαρδανέλια.
