Οι αποστολές ρωσικού πετρελαίου προς τις δύο χώρες έχουν διακοπεί από τις 27 Ιανουαρίου, όταν – σύμφωνα με το Κίεβο – ρωσική επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος έπληξε εξοπλισμό αγωγού στη δυτική Ουκρανία. Αντίθετα, Βουδαπέστη και Μπρατισλάβα κατηγορούν την ουκρανική πλευρά ότι καθυστερεί σκόπιμα τις επισκευές για πολιτικούς λόγους.
Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας, Ρόμπερτ Φίτσο, διεμήνυσε το Σάββατο ότι θα διακόψει τις έκτακτες προμήθειες ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ουκρανία, εάν δεν επαναληφθεί η διαμετακόμιση ρωσικού πετρελαίου προς τη χώρα του μέσω Ουκρανίας. Ανάλογη προειδοποίηση είχε διατυπώσει λίγες ημέρες νωρίτερα και ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν.
Σκληρή απάντηση από το Κίεβο
Σε ανακοίνωση που αναρτήθηκε αργά το Σάββατο στην πλατφόρμα Χ, το υπουργείο Εξωτερικών της Ουκρανίας χαρακτήρισε τις ενέργειες «ανεύθυνες», τονίζοντας ότι απειλούν να επιδεινώσουν την ήδη οξυμένη ενεργειακή κρίση. Η κρίση αυτή έχει ενταθεί μετά από μήνες ρωσικών αεροπορικών επιδρομών σε ουκρανικά δίκτυα και σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, που έχουν αφήσει χιλιάδες πολίτες χωρίς ρεύμα και θέρμανση, εν μέσω χειμώνα.
Ουκρανία: Βομβιστική επίθεση στην πόλη Λβιβ - 14 τραυματίες
«Τέτοιες ενέργειες, στο πλαίσιο μαζικών και στοχευμένων ρωσικών πληγμάτων κατά της ενεργειακής υποδομής της Ουκρανίας και των προσπαθειών της Μόσχας να στερήσει από τους Ουκρανούς ηλεκτρικό ρεύμα, θέρμανση και φυσικό αέριο σε συνθήκες ακραίου ψύχους, είναι προκλητικές, ανεύθυνες και απειλούν την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρης της περιοχής», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Στην ίδια ανακοίνωση επισημαίνεται ότι οι κυβερνήσεις της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας «παίζουν το παιχνίδι του επιτιθέμενου» και ταυτόχρονα ζημιώνουν τις δικές τους ενεργειακές εταιρείες, οι οποίες λειτουργούν σε καθαρά εμπορική βάση.
Η παρέμβαση της Κομισιόν και ο αγωγός «Ντρούζμπα»
Το Κίεβο γνωστοποίησε ότι εξετάζει ακόμη και την ενεργοποίηση μέτρων έκτακτης ενεργειακής προμήθειας, βάσει της συμφωνίας σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκάλεσε για την Τετάρτη έκτακτη συνεδρίαση της Ομάδας Συντονισμού Πετρελαίου, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κλιμακούμενη διαμάχη γύρω από τον αγωγό «Ντρούζμπα».
Ο αγωγός «Ντρούζμπα», μήκους 4.000 χιλιομέτρων, εκτείνεται από την ανατολική Ρωσία έως την Κεντρική Ευρώπη και αποτελεί βασική πηγή εφοδιασμού σε πετρέλαιο για τη Σλοβακία και την Ουγγαρία, οι οποίες εξαιρούνται από τις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις εισαγωγές ρωσικών διυλισμένων προϊόντων.
Το ζήτημα έχει εξελιχθεί σε μείζον σημείο τριβής την τελευταία εβδομάδα, με Βουδαπέστη και Μπρατισλάβα να κατηγορούν το Κίεβο ότι καθυστερεί εσκεμμένα την αποκατάσταση του αγωγού για να ασκήσει πολιτική πίεση. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα κρίσιμη πολιτική συγκυρία για τον Όρμπαν, ο οποίος εμφανίζεται να υπολείπεται στις δημοσκοπήσεις έναντι του κόμματος της αντιπολίτευσης Τίσα, ενόψει των εθνικών εκλογών του Απριλίου, που ενδέχεται να σημάνουν το τέλος της 16ετούς παραμονής του στην εξουσία.
Απειλές για βέτο σε κυρώσεις και δάνειο 90 δισ. ευρώ
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουγγαρίας, Πέτερ Σιγιάρτο, κλιμάκωσε περαιτέρω την πίεση, δηλώνοντας την Κυριακή ότι η χώρα του θα μπλοκάρει το νέο πακέτο κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Ρωσίας, το οποίο τα κράτη-μέλη επιδιώκουν να εγκρίνουν τη Δευτέρα.
Παράλληλα, η Βουδαπέστη έχει απειλήσει να ασκήσει βέτο και σε δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, το οποίο – σύμφωνα με το Κίεβο – είναι κρίσιμο για τη συνέχιση της πολεμικής προσπάθειας, καθώς τα διαθέσιμα κεφάλαια ενδέχεται να εξαντληθούν έως τον Απρίλιο.
Η ουκρανική κυβέρνηση διαβεβαίωσε ότι εργάζεται αδιάκοπα για την αποκατάσταση των ζημιών στον αγωγό και ότι έχει ήδη προτείνει την επαναφορά των ροών προς Σλοβακία και Ουγγαρία μέσω εναλλακτικών διαδρομών. Σε επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που περιήλθε σε γνώση του POLITICO, προτείνεται η τροφοδοσία των δύο χωρών είτε μέσω του ουκρανικού συστήματος μεταφοράς είτε μέσω λιμένων της Μαύρης Θάλασσας.
Το Κίεβο υπογραμμίζει τη «συνεχή ετοιμότητά» του να προμηθεύει πετρέλαιο στις δύο χώρες εντός του νομικού πλαισίου και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμβάλει στην επίλυση των ζητημάτων εφοδιαστικής. Παράλληλα, Ουκρανοί ειδικοί αξιολογούν την τεχνική σκοπιμότητα και τις προϋποθέσεις για την ταχεία αποκατάσταση της μεταφοράς πετρελαίου μέσω του συγκεκριμένου αγωγού.
