Εντός του τρέχοντος έτους αναμένονται καθοριστικές εξελίξεις που θα εδραιώσουν την Ελλάδα ως κεντρική ενεργειακή πύλη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ο στρατηγικός σχεδιασμός προβλέπει τη χώρα ως βασικό σημείο εισόδου για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), το οποίο θα επαναεριοποιείται και θα διοχετεύεται στις αγορές της ευρύτερης περιοχής μέσω των εγχώριων υποδομών. Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκεται η ενεργοποίηση του λεγόμενου «Κάθετου Διαδρόμου», ο οποίος ξεκινά από την Ελλάδα και καταλήγει στην Ουκρανία, αξιοποιώντας τρεις κεντρικές οδεύσεις με αφετηρία τους σταθμούς της Ρεβυθούσας, της Αλεξανδρούπολης και το σημείο διασύνδεσης με τον αγωγό TAP.

Οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες και το στοίχημα των δημοπρασιών

Παρά τη γεωπολιτική σημασία του εγχειρήματος, η πρόσφατη δημοπρασία του Δεκεμβρίου για τη δέσμευση χωρητικότητας στους αγωγούς που συνδέουν την Ελλάδα με την Ουκρανία δεν προσέλκυσε το αναμενόμενο ενδιαφέρον από την πλευρά των προμηθευτών. Η απροθυμία αυτή αποδίδεται κυρίως σε νομικές και ρυθμιστικές εκκρεμότητες που διέπουν τις συγκεκριμένες οδούς εφοδιασμού. Ως εκ τούτου, οι προγραμματισμένες δημοπρασίες εντός του έτους θεωρούνται κρίσιμες δοκιμασίες, καθώς οι αρμόδιες υπηρεσίες των Βρυξελλών καλούνται να επιλύσουν αυτά τα ζητήματα, ώστε να διαμορφωθεί ένα ελκυστικό περιβάλλον για το επιχειρηματικό ενδιαφέρον.

Η γεωπολιτική διάσταση και ο ρόλος του αμερικανικού παράγοντα

Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου συνδέεται άμεσα με την εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ για την προμήθεια LNG, πετρελαίου και προϊόντων πυρηνικής ενέργειας, συνολικού ύψους 750 δισ. δολαρίων έως το 2028. Η επίτευξη αυτού του φιλόδοξου στόχου προϋποθέτει την πλήρη λειτουργική αξιοποίηση των υποδομών της περιοχής. Οι ίδιοι κύκλοι επισημαίνουν πως, εάν δεν υπάρξει σύντομα πρόοδος, είναι πολύ πιθανή μια παρέμβαση της αμερικανικής πλευράς προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με σκοπό την άμεση άρση των γραφειοκρατικών και ρυθμιστικών εμποδίων.

Επενδυτικό κρεσέντο από τον ΑΔΜΗΕ για το δίκτυο

Ταυτόχρονα, οι ίδιες πηγές προανήγγειλαν την έναρξη των διαδικασιών για την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, με στόχο τη διασφάλιση των αναγκαίων πόρων για το εκτενές επενδυτικό πλάνο του Διαχειριστή. Το πρόγραμμα, το οποίο προβλέπει επενδύσεις που υπερβαίνουν τα 6 δισ. ευρώ έως το 2030, εστιάζει στην ανάπτυξη κρίσιμων διεθνών και εγχώριων ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Παράλληλα, ένα σημαντικό μέρος των κεφαλαίων θα κατευθυνθεί στον συνολικό εκσυγχρονισμό του δικτύου, θωρακίζοντας την ενεργειακή ευστάθεια της χώρας τα επόμενα έτη.