Το ενεργειακό κόστος επιστρέφει για ακόμη μία φορά ως απειλή για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, με τους καταναλωτές να βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα νέο κύμα ανατιμήσεων τόσο στο ηλεκτρικό ρεύμα όσο και στα καύσιμα.
Οι τιμές στις αντλίες έχουν ήδη ξεπεράσει σε πολλές περιπτώσεις τα επίπεδα των 2 ευρώ, ενώ την ίδια ώρα η χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας ανεβάζει ταχύτητα, δημιουργώντας τον κίνδυνο οι αυξήσεις να περάσουν στους λογαριασμούς των επόμενων μηνών.
Μπροστά σε αυτή την εικόνα, η κυβέρνηση επαναφέρει στο τραπέζι εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν στην προηγούμενη ενεργειακή κρίση, από τις επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος μέχρι ένα νέο Power Pass, την ώρα που θεωρείται πλέον πολύ πιθανή η παράταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης.
Το πρόβλημα είναι ότι οι πιέσεις δεν δείχνουν προς το παρόν σημάδια ουσιαστικής αποκλιμάκωσης.
Σήμερα, 26 Αυγούστου, η τιμή στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώνεται στα 184,47 ευρώ ανά MWh, αυξημένη κατά 6% μέσα σε μία ημέρα. Με τη νέα άνοδο, ο μέσος όρος του Αυγούστου φτάνει περίπου στα 130,7 ευρώ/MWh και βρίσκεται ήδη σχεδόν 17% πάνω από τον αντίστοιχο μέσο όρο του Ιουλίου.
Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τα περιθώρια των εταιρειών προμήθειας να συνεχίσουν να απορροφούν τις αυξήσεις χωρίς να τις μεταφέρουν, έστω και εν μέρει, στους πελάτες τους.
Στο κυβερνητικό επιτελείο έχει τεθεί ως όριο η συγκράτηση της τελικής τιμής για τα νοικοκυριά έως τα 15 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Για να επιτευχθεί, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, η κυβέρνηση περιμένει από τους παρόχους να βάλουν «πλάτη», απορροφώντας μέρος του αυξημένου κόστους.
Η ΔΕΗ διατήρησε για τον Αύγουστο αμετάβλητη τη χρέωση του πράσινου τιμολογίου. Ωστόσο, όσο η χονδρεμπορική τιμή παραμένει σε υψηλά επίπεδα, τόσο δυσκολότερο γίνεται να συνεχιστεί η ίδια πολιτική χωρίς κάποια πρόσθετη παρέμβαση.
Γι’ αυτό και έχουν αρχίσει να ξεσκονίζονται ξανά τα μέτρα της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης. Ένα από τα σενάρια προβλέπει την επιστροφή των κρατικών επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, εφόσον οι αυξήσεις στη χονδρική περάσουν τελικά στα τιμολόγια λιανικής.
Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία ενός νέου Power Pass, αυτή τη φορά με εισοδηματικά κριτήρια. Η λογική είναι να καλυφθεί ένα μέρος της πρόσθετης επιβάρυνσης για τα νοικοκυριά, χωρίς να επιστρέψει το Δημόσιο στις γενικευμένες επιδοτήσεις της προηγούμενης κρίσης, οι οποίες είχαν ιδιαίτερα υψηλό δημοσιονομικό κόστος.
Ντίζελ: Προς παράταση της επιδότησης
Ακόμη πιο άμεσο είναι το πρόβλημα στην αγορά καυσίμων. Η μέση τιμή τόσο της βενζίνης όσο και του ντίζελ έχει κινηθεί πάνω από τα 2,10 ευρώ το λίτρο, ενώ οι παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν ότι δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη η μετακύλιση των τελευταίων αυξήσεων της χονδρικής στις αντλίες.
Με απλά λόγια, οι οδηγοί μπορεί να μην έχουν δει ακόμη ολόκληρο τον λογαριασμό του τελευταίου ανοδικού κύματος.
Σε αυτό το σκηνικό, η παράταση της κρατικής επιδότησης των 10 λεπτών ανά λίτρο, μαζί με τον ΦΠΑ, στο ντίζελ κίνησης θεωρείται πλέον το επικρατέστερο σενάριο.
Η σημερινή διάρκεια του μέτρου εκπνέει στις 31 Αυγούστου, ωστόσο η κατάσταση στην αγορά καθιστά δύσκολη την απόσυρσή του τη στιγμή που οι τιμές εξακολουθούν να κινούνται σε τόσο υψηλά επίπεδα.
Παράλληλα, συνεχίζεται η συζήτηση με τα διυλιστήρια για την παράταση της έκπτωσης των 5 λεπτών ανά λίτρο. Εφόσον παραμείνουν και τα δύο μέτρα, επιχειρείται να στηθεί ένα «ανάχωμα» 15 λεπτών απέναντι στις αυξήσεις του ντίζελ.
Η σημασία της παρέμβασης ξεπερνά, βέβαια, το κόστος μετακίνησης των νοικοκυριών. Το ακριβό ντίζελ περνά στις μεταφορές, στη διακίνηση προϊόντων και τελικά στις τιμές των αγαθών, δημιουργώντας έναν ακόμη μηχανισμό τροφοδότησης της ακρίβειας.
Και εδώ βρίσκεται ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος: το νέο ενεργειακό κύμα εμφανίζεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει τα πραγματικά εισοδήματα. Μια νέα επιβάρυνση από ρεύμα και καύσιμα μπορεί να περάσει γρήγορα στην υπόλοιπη οικονομία και να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.
Για τις παρεμβάσεις υπάρχει διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος περίπου 170 εκατ. ευρώ. Το ποσό μπορεί να χρηματοδοτήσει στοχευμένα μέτρα, όχι όμως να λειτουργήσει ως ανεξάντλητο «μαξιλάρι» εάν η ενεργειακή αναταραχή αποκτήσει διάρκεια.
Έτσι, οι επόμενες ημέρες θα δείξουν εάν θα αρκέσουν οι εκπτώσεις των παρόχων και η παράταση των μέτρων στα καύσιμα ή εάν οι καταναλωτές θα βρεθούν ξανά μπροστά στο γνώριμο μοντέλο: πρώτα οι ανατιμήσεις και στη συνέχεια οι κρατικές επιδοτήσεις για να περιοριστεί μέρος της επιβάρυνσης.
