Μια δικαστική διαμάχη τεραστίων διαστάσεων, η οποία αναμένεται να καθορίσει το μέλλον της βιομηχανίας του θεάματος αλλά και τους κανόνες λειτουργίας της Τεχνητής Νοημοσύνης παγκοσμίως, βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη. Η The Walt Disney Company, ο κολοσσός της ψυχαγωγίας, αποφάσισε να κινηθεί νομικά εναντίον της κινεζικής εταιρείας τεχνολογίας ByteDance, μητρικής εταιρείας της δημοφιλούς πλατφόρμας TikTok.

Η ουσία της διαμάχης αφορά την «καρδιά» της σύγχρονης τεχνολογικής επανάστασης: Την εκπαίδευση των μοντέλων Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (Generative AI) και τον τρόπο με τον οποίο αυτά χρησιμοποιούν προστατευμένο υλικό πνευματικής ιδιοκτησίας χωρίς άδεια ή αποζημίωση.

Η Κατηγορία: «Κλοπή» Περιεχομένου για Εκπαίδευση AI

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έρχονται στο φως, η Disney κατηγορεί την ByteDance ότι χρησιμοποίησε συστηματικά και χωρίς καμία εξουσιοδότηση χαρακτήρες, σενάρια, ταινίες και οπτικό υλικό από την τεράστια βιβλιοθήκη της, προκειμένου να εκπαιδεύσει τα δικά της εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης.

Τα μοντέλα AI, για να μπορέσουν να παράγουν εικόνες και βίντεο που μοιάζουν αληθοφανή, χρειάζονται τεράστιες ποσότητες δεδομένων (Big Data). Η Disney υποστηρίζει ότι η ByteDance «τροφοδότησε» τους αλγορίθμους της με υλικό που ανήκει αποκλειστικά στον αμερικανικό κολοσσό, παραβιάζοντας κατάφωρα τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Ουσιαστικά, η κατηγορία είναι ότι η τεχνολογική εταιρεία εκμεταλλεύτηκε τον κόπο, την επένδυση και τη δημιουργικότητα δεκαετιών της Disney για να αναπτύξει ένα ανταγωνιστικό προϊόν, χωρίς να πληρώσει ούτε ένα δολάριο.

Ο Φόβος του Χόλιγουντ και η Απειλή της Αντικατάστασης

Η κίνηση αυτή της Disney δεν είναι μεμονωμένη, αλλά αντικατοπτρίζει τον γενικευμένο φόβο που επικρατεί στο Χόλιγουντ. Οι μεγάλες εταιρείες παραγωγής, αλλά και οι δημιουργοί (σεναριογράφοι, ηθοποιοί, σχεδιαστές), βλέπουν την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της AI ως άμεση απειλή για την ύπαρξή τους.

Εάν μια εταιρεία τεχνολογίας μπορεί να δημιουργήσει μέσω ενός αλγορίθμου μια νέα ταινία κινουμένων σχεδίων που μιμείται τέλεια το στυλ της Disney ή της Pixar, χρησιμοποιώντας τους ίδιους τους χαρακτήρες της Disney ως βάση εκμάθησης, τότε η αξία της πνευματικής ιδιοκτησίας απομειώνεται δραματικά.

Το ζήτημα είναι οικονομικό αλλά και υπαρξιακό. Η βιομηχανία του θεάματος απαιτεί να θεσπιστούν αυστηροί κανόνες, οι οποίοι θα υποχρεώνουν τις εταιρείες AI να λαμβάνουν άδεια και να καταβάλλουν πνευματικά δικαιώματα, για κάθε έργο που χρησιμοποιούν στη διαδικασία της μηχανικής μάθησης.

Η Στάση της ByteDance και το Γεωπολιτικό Πλαίσιο

Από την πλευρά της, η ByteDance, όπως και άλλες εταιρείες τεχνολογίας που αντιμετωπίζουν παρόμοιες αγωγές, αναμένεται να βασίσει την υπεράσπισή της στο δόγμα της «δίκαιης χρήσης» ή στο επιχείρημα ότι τα δεδομένα που είναι διαθέσιμα στο διαδίκτυο αποτελούν δημόσιο αγαθό προς ανάλυση. Ωστόσο, η συγκεκριμένη υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της καταγωγής της ByteDance.

Δεδομένου ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει εκφράσει στο παρελθόν επιφυλάξεις για την επιρροή των κινεζικών εταιρειών τεχνολογίας, η νομική αυτή σύγκρουση ενδέχεται να λάβει και πολιτικές προεκτάσεις. Η προστασία της αμερικανικής πνευματικής ιδιοκτησίας έναντι ξένων ανταγωνιστών αποτελεί πάγια προτεραιότητα της αμερικανικής διοίκησης.

Ένα Νομικό Προηγούμενο με Παγκόσμια Εμβέλεια

Η έκβαση αυτής της δικαστικής διαμάχης θεωρείται κρίσιμη. Εάν το δικαστήριο δικαιώσει την Disney, θα δημιουργηθεί ένα ισχυρό νομικό προηγούμενο. Αυτό θα σημαίνει ότι όλες οι εταιρείες ανάπτυξης AI (όπως η OpenAI, η Google, η Meta κ.α.) θα αναγκαστούν να αλλάξουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο, συνάπτοντας συμφωνίες εκατομμυρίων με τους κατόχους πνευματικών δικαιωμάτων.

Αντίθετα, εάν η ByteDance κερδίσει, θα ανοίξει ο δρόμος για την περαιτέρω ελεύθερη χρήση δεδομένων από το διαδίκτυο για την εκπαίδευση της Τεχνητής Νοημοσύνης, κάτι που θα φέρει σε δύσκολη θέση τους δημιουργούς περιεχομένου παγκοσμίως.

Η βιομηχανία παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις, καθώς η σύγκρουση μεταξύ της παλιάς φρουράς της ψυχαγωγίας και των νέων γιγάντων της τεχνολογίας μόλις εισήλθε στην πιο κρίσιμη φάση της. Η Disney, με τη νομική της ισχύ, φαίνεται αποφασισμένη να τραβήξει την υπόθεση μέχρι τέλους, προστατεύοντας τον «θησαυρό» των χαρακτήρων της από την ψηφιακή λεηλασία.