Πρωτοφανές για την εποχή κύμα καύσωνα με τουλάχιστον 11 νεκρούς πλήττει τις τελευταίες ημέρες χώρες της δυτικής Ευρώπης με θερμοκρασίες που θυμίζουν καρδιά καλοκαιριού και όχι τέλος Μαΐου.
Από τη Βρετανία και τη Γαλλία μέχρι την Ισπανία και την Ιταλία, ο λεγόμενος «θερμικός θόλος» που μεταφέρει καυτές αέριες μάζες από τη Βόρεια Αφρική έχει οδηγήσει σε ιστορικά ρεκόρ, θανάτους, περιορισμούς στις υπαίθριες εργασίες και έντονη ανησυχία για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Οι μετεωρολογικές υπηρεσίες πολλών χωρών προειδοποιούν ότι το φαινόμενο θα συνεχιστεί τουλάχιστον μέχρι το τέλος της εβδομάδας, ενώ οι ειδικοί σημειώνουν πως τέτοια ακραία επεισόδια γίνονται πλέον ολοένα συχνότερα και εντονότερα.
Ο «θερμικός θόλος» που έφερε θερμοκρασίες-ρεκόρ
Στο επίκεντρο του φαινομένου βρίσκεται ένας ισχυρός αντικυκλώνας πάνω από τη δυτική Ευρώπη, ο οποίος παγιδεύει θερμές αέριες μάζες από τη Βόρεια Αφρική. Το αποτέλεσμα είναι θερμοκρασίες 10 έως 15 βαθμούς υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα της εποχής.
Η Βρετανία κατέρριψε το ιστορικό ρεκόρ θερμοκρασίας για τον μήνα Μάιο, καθώς το θερμόμετρο έφτασε τους 35,1 βαθμούς Κελσίου στους βοτανικούς κήπους Kew Gardens, στο νοτιοδυτικό Λονδίνο.
Πρωτοφανής καύσωνας στη Βρετανία για Μάιο, με 35άρια -Απίστευτες εικόνες, λιώνουν με ζέστη αλά Μεσόγειο
«Μια τέτοια ζέστη θα ήταν εξαιρετική στη Βρετανία ακόμη και στην καρδιά του καλοκαιριού, πόσο μάλλον τον Μάιο», ανέφερε χαρακτηριστικά η βρετανική μετεωρολογική υπηρεσία Met Office.
Η Γαλλία κατέγραψε επίσης τη θερμότερη ημέρα Μαΐου στην ιστορία της, με τη Météo-France να προειδοποιεί ότι σε ορισμένες περιοχές η θερμοκρασία ενδέχεται να φτάσει ακόμη και τους 38 ή 39 βαθμούς Κελσίου τις επόμενες ημέρες.
Στην Ισπανία, η εθνική μετεωρολογική υπηρεσία Aemet κάνει λόγο για «εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες για την εποχή», με τον υδράργυρο να αναμένεται να αγγίξει τους 38 βαθμούς στα νοτιοδυτικά της χώρας.
Νεκροί και σοβαρά περιστατικά λόγω της ακραίας ζέστης
Το ακραίο κύμα καύσωνα έχει ήδη προκαλέσει ανθρώπινες απώλειες.
Στη Γαλλία, οι αρχές ανακοίνωσαν επτά θανάτους που συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες, εκ των οποίων τουλάχιστον πέντε αφορούσαν πνιγμούς. Δύο άνθρωποι παρασύρθηκαν από ρεύματα στις ακτές του Ατλαντικού, ενώ άλλοι δύο πέθαναν κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων.
Την Κυριακή, ένας άνδρας έχασε τη ζωή του κατά τη διάρκεια αγώνα δρόμου 10 χιλιομέτρων στο Παρίσι, ενώ ακόμη δέκα άτομα μεταφέρθηκαν σε κρίσιμη κατάσταση στο νοσοκομείο μετά από αγώνα σε προάστιο της γαλλικής πρωτεύουσας.
Στη Βρετανία, τέσσερις έφηβοι πνίγηκαν από την Κυριακή έως την Τρίτη, πιθανότατα προσπαθώντας να δροσιστούν σε λίμνες και ποτάμια, ενώ ένας άνδρας περίπου 60 ετών πέθανε στην Κορνουάλη όταν επιχείρησε να βοηθήσει συγγενικά του πρόσωπα που κινδύνευαν στη θάλασσα.
Ο Bob Ward, ειδικός του Ινστιτούτου Grantham για την Κλιματική Αλλαγή και το Περιβάλλον, προειδοποίησε πως οι επιπτώσεις ίσως αποδειχθούν πολύ σοβαρότερες.
«Δυστυχώς γνωρίζουμε ότι οι θερμοκρασίες που καταγράφηκαν σήμερα, με σχεδόν 35 βαθμούς στο Λονδίνο, πιθανότατα θα έχουν στοιχίσει τη ζωή σε εκατοντάδες ανθρώπους στη χώρα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
«Η νέα κανονικότητα» της κλιματικής κρίσης
Οι επιστήμονες συνδέουν ευθέως το ακραίο κύμα ζέστης με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.
Η καθηγήτρια Κλιματικής Επιστήμης στο Imperial College του Λονδίνου, Φρεντερίκε Ότο, χαρακτήρισε την κατάσταση «απολύτως συγκλονιστική», ενώ ο διευθυντής του Κέντρου Κλιματικής Έρευνας Icarus στην Ιρλανδία, Πίτερ Θορν, μίλησε για «αδιανόητα ακραίες συνθήκες».
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus, η Ευρώπη θερμαίνεται με ρυθμό υπερδιπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου τις τελευταίες δεκαετίες.
Ο μετεωρολόγος της Met Office, Γκρεγκ Ντιούχερστ, τόνισε πως η αύξηση των ακραίων θερμοκρασιών αποτελεί «ξεκάθαρη ένδειξη της κλιματικής αλλαγής σε δράση» και προειδοποίησε ότι τέτοιες θερμοκρασίες είναι πιθανό να γίνουν «η νέα κανονικότητα».
Ακόμη πιο ανησυχητικός εμφανίστηκε ο καθηγητής Ρίτσαρντ Μπετς, επικεφαλής έρευνας για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη Met Office.
«Εργάζομαι ως επιστήμονας του κλίματος εδώ και 33 χρόνια και βλέπουμε ακριβώς τα φαινόμενα για τα οποία προειδοποιούσαμε τότε», δήλωσε στο BBC, προσθέτοντας ότι τα ρεκόρ εμφανίζονται «νωρίτερα και με μεγαλύτερη ένταση από ό,τι αναμενόταν».
Η καθηγήτρια Φρεντερίκε Ότο υπογράμμισε ότι «το κλίμα στο οποίο ζούμε σήμερα δεν είναι πλέον εκείνο στο οποίο μεγαλώσαμε και τα κτίρια και οι υποδομές μας είναι τραγικά απροετοίμαστα για όσα έρχονται».
Περιορισμοί σε εργασίες και μέτρα έκτακτης ανάγκης
Η ακραία ζέστη έχει ήδη αναγκάσει κυβερνήσεις και τοπικές Αρχές να λάβουν έκτακτα μέτρα.
Στην Ιταλία, η περιφέρεια του Λάτσιο, όπου ανήκει και η Ρώμη, επέβαλε περιορισμούς στις υπαίθριες εργασίες μεταξύ 12:30 και 16:00 έως και τα μέσα Σεπτεμβρίου. Τα μέτρα αφορούν οικοδομές, αγροτικές εργασίες και τον τομέα των logistics.
Στη Γαλλία, αρκετές πόλεις, ανάμεσά τους το Παρίσι και η Τουρ, αποφάσισαν να διατηρούν πάρκα ανοιχτά κατά τη διάρκεια της νύχτας ώστε να προσφέρουν «χώρους δροσιάς» στους πολίτες.
Ταυτόχρονα, νοσοκομεία σε διάφορες περιοχές αναφέρουν αύξηση περιστατικών αφυδάτωσης και θερμικής εξάντλησης.
«Δεχόμαστε πάρα πολλούς ηλικιωμένους με αφυδάτωση», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Κατού Μπλεζ, 57χρονη νοσηλεύτρια στα επείγοντα νοσοκομείου της Ρεν στη δυτική Γαλλία, κάνοντας λόγο για ελλείψεις σε προσωπικό και μέσα.
Επιπτώσεις σε αγροτική παραγωγή και αθλητισμό
Οι επιπτώσεις του καύσωνα είναι ήδη ορατές και στην οικονομία. Γάλλοι αμπελουργοί προειδοποιούν ότι ο τρύγος ενδέχεται να ξεκινήσει ήδη από τις αρχές Αυγούστου, αρκετές εβδομάδες νωρίτερα από το συνηθισμένο.
«Σε ορισμένες περιοχές θα έχουμε τρύγο από τις αρχές Αυγούστου», δήλωσε ο Μπερνάρ Φαρζ, πρόεδρος γαλλικής οργάνωσης οίνου.
Παράλληλα, η ακραία ζέστη επηρέασε ακόμη και το Roland Garros στο Παρίσι. Στα χωμάτινα γήπεδα του γαλλικού Grand Slam ενεργοποιήθηκαν ειδικά συστήματα ψύξης, ενώ ο Νορβηγός τενίστας Κάσπερ Ρουντ χρειάστηκε ιατρική βοήθεια λόγω θερμικής εξάντλησης κατά τη διάρκεια του αγώνα του.
«Η Ευρώπη δεν είναι έτοιμη»
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τέτοια ακραία κύματα καύσωνα δεν αποτελούν πλέον εξαίρεση.
«Αν κάποιος καταρρίψει παγκόσμιο ρεκόρ στο άλμα εις ύψος, περιμένεις να το ξεπεράσει κατά ένα εκατοστό και όχι κατά 20 ή 30. Το ίδιο ισχύει και για τον καιρό», εξήγησε ο καθηγητής Έριχ Φίσερ από το ETH της Ζυρίχης.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι σε έναν πλανήτη που συνεχίζει να θερμαίνεται, τα ρεκόρ θερμοκρασίας όχι μόνο θα συνεχίσουν να σπάνε, αλλά θα καταρρίπτονται με ολοένα μεγαλύτερες διαφορές.
Και όπως όλα δείχνουν, η Ευρώπη βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με αυτή τη νέα πραγματικότητα.