Ως γνωστόν  Σαουδική Αραβία,-Τουρκία και Πακιστάν ανακοίνωσαν την Παρασκευή την υπογραφή κοινής αμυντικής συμφωνίας στη Μέκκα, παρουσία του Σαουδάραβα πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του Πακιστανού πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ.

Η Αίγυπτος εκτός της Συμφωνίας της Μέκκας Τουρκίας-Σ.Αραβίας-Πακιστάν

Η Αίγυπτος ωστόσο αν και έχει συμμετάσχει σε συχνές συναντήσεις με τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν σχετικά με την ασφάλεια της περιοχής, δεν έχει προσχωρήσει στη συμφωνία που ορίζει ότι μια επίθεση σε μία από τις τρεις χώρες θεωρείται επίθεση σε όλες τους.

Κοινώς η Αίγυπτος, η οποία τους τελευταίους μήνες συμμετείχε σε μια σειρά συναντήσεων με τις τρεις χώρες σχετικά με τον πόλεμο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν και την ασφάλεια της περιοχής, δεν ήταν συμβαλλόμενο μέρος στη νέα αμυντική συμφωνία.

Αυτό έρχεται μετά την επίθεση από drones σε πλοίο στο λιμάνι της Νταμιέτα στη Μεσόγειο, και οι αρχές δεν έχουν ακόμη ανακοινώσει ποιος είναι υπεύθυνος.

Το Κάιρο φιλοξένησε στις 21 Ιουνίου συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Αιγύπτου, της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας και του Πακιστάν για να συζητήσουν τις περιφερειακές εξελίξεις και τις προσπάθειες τερματισμού της σύγκρουσης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Αυτή ακολούθησε τρεις προηγούμενες συναντήσεις της ίδιας ομάδας στο Ριάντ, το Ισλαμαμπάντ και την Αττάλεια, η πιο πρόσφατη από τις οποίες ήταν στις 17 Απριλίου.

Η διαφορετική οπτική  και οι περιορισμοί της Αιγύπτου

Ο Αιγύπτιος συγγραφέας και πολιτικός αναλυτής Γκαμάλ Ραέφ δήλωσε στο Al-Hurra ότι το Κάιρο δεν έχει τα ίδια κίνητρα που ωθούν τη Σαουδική Αραβία να εμπλακεί σε τέτοιες αμυντικές ρυθμίσεις.

Πρόσθεσε ότι η Σαουδική Αραβία έχει γίνει πιο εκτεθειμένη στις επιπτώσεις της περιφερειακής σύγκρουσης, η οποία, σύμφωνα με τον Ραΐφ, την ωθεί να ενισχύσει τις αποτρεπτικές της ικανότητες μέσω ευρύτερων αμυντικών συνεργασιών.

Το αιγυπτιακό σύνταγμα θέτει περιορισμούς στις επιχειρήσεις των ενόπλων δυνάμεων εκτός της χώρας. Τ

Το άρθρο 152 ορίζει ότι ο πρόεδρος δεν μπορεί να κηρύξει πόλεμο ή να στείλει στρατεύματα σε πολεμική αποστολή εκτός των συνόρων, παρά μόνο μετά από διαβούλευση με το Συμβούλιο Εθνικής Άμυνας και έγκριση της Βουλής των Αντιπροσώπων με πλειοψηφία δύο τρίτων.

Αυτό, από μόνο του, δεν εμποδίζει την Αίγυπτο να προσχωρήσει σε μια αμυντική συμφωνία, αλλά υποβάλλει οποιαδήποτε δέσμευση που μπορεί να συνεπάγεται την αποστολή στρατευμάτων στο εξωτερικό σε συνταγματικές και πολιτικές διαδικασίες.

Τον Μάιο, τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν την ανάπτυξη μιας ομάδας αιγυπτιακών μαχητικών αεροσκαφών στο Άμπου Ντάμπι, και ο Αιγύπτιος πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι και ο ομόλογός του από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, επιθεώρησαν τα στρατεύματα που σταθμεύουν εκεί, σε ένδειξη συνεχιζόμενης στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Ο Υποστράτηγος Οσάμα Καμπίρ, σύμβουλος στο Κολλέγιο Διοίκησης και Επιτελείου, δήλωσε στο Al-Hurra ότι η Αίγυπτος βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις δικές της στρατιωτικές δυνατότητες και δεν τείνει να επεκτείνει την εμπλοκή της σε περιφερειακές συγκρούσεις, ειδικά δεδομένου του διπλωματικού ρόλου που διαδραματίζει σε θέματα που περιλαμβάνουν το Ιράν.

Ο συγγραφέας και πολιτικός αναλυτής Φαϊζάλ Αλ-Σαμάρι δεν πιστεύει ότι η απουσία της Αιγύπτου σημαίνει τον αποκλεισμό της από τις περιφερειακές ρυθμίσεις.

Δήλωσε στην Al-Hurra ότι το Κάιρο παραμένει μέρος ενός συμβουλευτικού πλαισίου που περιλαμβάνει τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν, ενώ η Συμφωνία της Μέκκας προέκυψε από μια ξεχωριστή αμυντική πορεία μεταξύ των τριών χωρών.

Πρόσθεσε ότι δεν υπάρχουν δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες που να δείχνουν ότι η Αίγυπτος προσκλήθηκε να ενταχθεί και αρνήθηκε, ή που να διευκρινίζουν εάν η συμφωνία επιτρέπει την ένταξη νέων μελών.

Ο Ερντογάν αφήνει "ανοιχτή την πόρτα συμμετοχής" στην Αίγυπτο

Μετά την υπογραφή, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι η συμφωνία είναι ανοιχτή σε «αδελφές χώρες» που επιθυμούν να συμμετάσχουν, γεγονός που διατηρεί ανοιχτή την πιθανότητα επέκτασής της, χωρίς το Κάιρο ή οι υπογράφουσες χώρες να ανακοινώσουν οποιεσδήποτε συνομιλίες σχετικά με την ένταξη της Αιγύπτου.

Ο Taha Awda Oglu, ερευνητής στα τουρκικά ζητήματα και τις διεθνείς σχέσεις, πιστεύει ότι η απουσία της Αιγύπτου σε αυτό το στάδιο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι απορρίπτει τη συμφωνία, αλλά επεσήμανε ότι οποιαδήποτε πιθανή επέκταση θα εξαρτηθεί από την ανάπτυξη των ρυθμίσεων ασφαλείας στην περιοχή.

Η απειλή των Χούθι για την Σαουδική Αραβία

Η συμφωνία της Μέκκας έρχεται σε μια εποχή που η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει απειλές για την ασφάλειά της, ιδίως από τους Χούθι στην Υεμένη και ένοπλες ομάδες που συνδέονται με το Ιράν, εκτός από τη συνεχιζόμενη διαταραχή των περιφερειακών ναυτιλιακών οδών.

Τις τελευταίες ημέρες, οι Χούθι έχουν ανακοινώσει επιθέσεις σε πλοία που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία, ενώ άλλα πλοία έχουν αλλάξει τις διαδρομές τους για να αποφύγουν τους κινδύνους στην Ερυθρά Θάλασσα και το Μπαμπ αλ-Μαντάμπ.

Ο αλ-Σαμάρι δήλωσε ότι η συμφωνία, αν και δεν δηλώθηκε ως στρέφεται εναντίον μιας συγκεκριμένης χώρας, είναι δύσκολο να διαχωριστεί από αυτές τις απειλές και από την κλιμάκωση με ομάδες που συνδέονται με το Ιράν, αλλά προειδοποίησε κατά της ερμηνείας της ρήτρας κοινής άμυνας ως αυτόματης δέσμευσης σε πόλεμο.

Είπε ότι το να θεωρηθεί μια επίθεση σε μία από τις τρεις χώρες ως επίθεση σε όλες «δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο πρώτος πύραυλος των Χούθι θα οδηγήσει αυτόματα στην είσοδο του τουρκικού στρατού σε πόλεμο εντός της Υεμένης», προσθέτοντας ότι η απάντηση μπορεί να ξεκινήσει με συνεργασία πληροφοριών, αεράμυνα ή υλικοτεχνική υποστήριξη, ανάλογα με τη φύση της επίθεσης και την απόφαση των τριών χωρών.

Η συμφωνία φέρνει τη Σαουδική Αραβία σε επαφή με δύο εταίρους ποικίλης στρατιωτικής ισχύος. Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, ενώ το Πακιστάν διαθέτει πυρηνικά όπλα και έχει δεκαετιών στρατιωτικούς δεσμούς με το Ριάντ.

Οι προβλέψεις και η ερμηνεία της Συμφωνίας της Μέκκας

Ωστόσο, τα επίσημα στοιχεία δεν αναφέρουν κάποια πυρηνική ομπρέλα, ούτε προσδιορίζουν τη μορφή στρατιωτικής αντίδρασης που απαιτείται από κάθε χώρα σε περίπτωση επίθεσης σε κάποια άλλη.

Η Σαουδική Αραβία δήλωσε επίσης ότι η συμφωνία δεν αποσκοπεί στην οικοδόμηση ενός στρατιωτικού άξονα ή ενός θρησκευτικού μπλοκ, δεν συνδέεται με κούρσα εξοπλισμών ή πυρηνικές προσπάθειες και δεν αποβαίνει εις βάρος των σχέσεών της με τον Κόλπο, τις αραβικές χώρες και τις διεθνείς σχέσεις της.

Για την Άγκυρα, η συμφωνία αποτελεί μέρος της επέκτασης των αμυντικών της σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία και τα κράτη του Κόλπου.

Η Μπουρτζού Οζτσελίκ, επικεφαλής του τμήματος ασφαλείας Μέσης Ανατολής, Βόρειας Αφρικής και Τουρκίας στο Βασιλικό Ινστιτούτο Ενωμένων Υπηρεσιών, δήλωσε ότι η συμφωνία δεν πρέπει να θεωρηθεί ως απόδειξη της μείωσης του ρόλου των ΗΠΑ στην περιοχή, αλλά θα μπορούσε να είναι συνεπής με την τάση της Ουάσινγκτον να πιέζει τους εταίρους της να επωμιστούν μεγαλύτερο μερίδιο του βάρους της περιφερειακής ασφάλειας.

Σημείωσε ότι η συμφωνία ήρθε μετά από μήνες περιφερειακών διαβουλεύσεων στις οποίες συμμετείχαν οι τρεις χώρες, μαζί με την Αίγυπτο.

Ο Ογλού δήλωσε ότι η Τουρκία δίνει αυξανόμενη προσοχή στην ασφάλεια του Κόλπου και της Ερυθράς Θάλασσας, αλλά απέκλεισε ότι η συμφωνία θα σήμαινε την ανάπτυξη τουρκικών δυνάμεων στην Υεμένη.

Η τουρκική συμμετοχή δίνει στη συμφωνία μια πρόσθετη διάσταση λόγω της συμμετοχής της Άγκυρας στο ΝΑΤΟ, της στρατιωτικής της εμπειρογνωμοσύνης και των αμυντικών της βιομηχανιών.

Αλλά αυτό δεν αλλάζει το ερώτημα γύρω από την απουσία του Καΐρου.

Η Αίγυπτος ήταν παρούσα στην πολιτική διαδικασία που έφερε κοντά τις τέσσερις χώρες τους τελευταίους μήνες, αλλά δεν προχώρησε με τις άλλες τρεις χώρες σε μια κοινή αμυντική συμφωνία.

Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει επίσημη αιγυπτιακή εξήγηση για αυτό, ούτε δημόσια στοιχεία ότι το Κάιρο απέρριψε μια προσφορά ένταξης.

Η κίνηση ματ της Ελλάδας

Η Ελλάδα κατά την άποψή μας θα πρέπει να προβεί ΑΜΕΣΑ στην υπογραφή ανάλογης συμφωνίας με αυτή της Μέκας με την Αίγυπτο -ΗΑΕ-Σαουδική Αραβία.

Προμετωπίδα προς τούτο είναι η Ελληνική συστοιχία Patriot που αποδεδειγμένα συνεισέφερε στην αντιαεροπορική προστασία της Σαουδικής Αραβίας αναχαιτίζοντας Ιρανικά drones και πυραύλους, η αποστολή επιθετικών  ελικοπτέρων μας στα ΗΑΕ για υπεράσπισή τους από τις διαρκείς επιθέσεις του Ιράν, καθώς και οι καλές σχέσεις  μας με την Αίγυπτο. 

Με τον τρόπο αυτό η χώρα μας αφενός θα διεμβολίσει την συμφωνία της Μέκκας αναφορικά την Σαουδική Αραβία, πράγμα που θα δούν με πολύ καλό μάτι το Ισραήλ και οι ΗΠΑ, αφετέρου θα πάρει με το πλευρό της την Αίγυπτο, η οποία έχει δυσαρεστηθεί από τον αποκλεισμό της από την τριμερή συμφωνία της Μέκκας.

Ειδικότερα η Αίγυπτος είναι μια χώρα κλειδί για τα Ελληνικά και Κυπριακά συμφέροντα στη ΝΑ Μεσόγειο , αφού ο Ερντογάν  σκοπεύει να την χρησιμοποιήσει στην Ανατολική Μεσόγειο, αφενός για οριοθέτηση της ΑΟΖ μαζί της ανατολικότερα του 28ου μεσημβρινού, κλέβοντας  έτσι μέρος της Ελληνικής ΑΟΖ μεταξύ Ρόδου-Κύπρου, αλλά και στη Λιβύη, προκειμένου με την στήριξη του Σίσι να εξομαλυνθεί τελείως η κατάσταση στη χώρα και να επικυρωθεί από όλες τις πλευρές το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, κλέβοντας την Ελληνική ΑΟΖ νοτίως της Κρήτης.

Αναφορικά με το Κυπριακό  θα επιμείνει στη λύση των δύο κρατών, έχοντας πετύχει νωρίτερα την θαλάσσια αποκοπή των ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου, βάζοντας σφήνα την δική της ΑΟΖ που όπως προείπαμε θα οριοθετήσει με την Αίγυπτο.

Έτσι ο Ερντογάν σκοπεύει να μην υπάρχει Ενιαίος Αμυντικός χώρος μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας , ούτε και το  ομώνυμο Δόγμα Ασφαλείας του Ελληνισμού.

Για όλους τους παραπάνω λόγους είναι επιβεβλημένη κατά την άποψή μας το ταχύτερο δυνατόν η  υπογραφή ανάλογης συμφωνίας με αυτή της Μέκας με την Αίγυπτο -ΗΑΕ-Σαουδική Αραβία..